شاهنامه و شاهنامه نویسی در شبه قاره

ميراث مكتوب - از زمانی که ادیبان و شاعران و عارفان ایران زمین به سرزمین هند قدم نهادند و ذخایر ادب فارسی و اندیشۀ اسلامی را وارد این دیار کردند، لاهور و شهرهای دیگر پنجاب خاصه از دورۀ دوم غزنویان محل تجمع سخنوران فارسی گوی شد و آثار فارسی، مورد توجه اهل فضل و ادب قرار گرفت؛ در این میان، شاهنامۀ فردوسی بیش از سایر آثار، اقبال عام یافت. چه دنیای فردوسی، دنیای ایمان به خدا، بزم و رزم، حکمت و فلسفه، پند و اندرز، کرامت انسانی و سازگار با روحیۀ مردم شبه قاره بود.

فردوسی با تاریخ سرزمین هند بیگانه نبود، داستان کلیله و دمنه و شطرنج به همت برزویۀ طبیب و نام بردن از محصولات هندی چون چتر، شمشیر، جامه و عطر هندی و یاد کردن از پزشکان و منجمان و اخترشناسان و زیج هندی و یا داستان بهرام گور و رفتن وی به هند و ازدواج با سپینود دختر شنگل و دیگر وقایعی از این دست که یادآور همبستگی این دو فرهنگ متعالی است، برای هندیان صاحب نظر خوش آیند و دلنشین بود.

ویژگی های زبانی و مفهومی شاهنامه سبب شد که در اندک زمانی مورد قبول اهل ادب واقع شود و جایگاه رفیعی در ادبیات هند به خود اختصاص دهد. شاعران و سخنوران به تقلید از سبک فردوسی به خلق آثار بدیع پرداختند.

کتاب حاضر تلاش های گروه شبه قاره فرهنگستان زبان و ادب فارسی است و مجموعه مقالاتی را از شاهنامه پژوهان داخل و خارج از کشور شامل می شود. این مقالات به مناسبت همایش بین المللی هزاره شاهنامه فردوسی گردآوری شده است.

بخش اول مقالات «شاهنامه در شبه قاره» به شرح زیر است:

هند در شاهنامۀ فردوسی/ حسن رضایی باغ بیدی

داستان جم در شاهنامه و سابقۀ آن در اساطیر هند/ ژاله آموزگار

رستم و همتای هندی او ایندرا/ ابوالقاسم اسماعیل پور

کاوس در ایران و هند/ زهره زرشناس

فریدون و همتای ودایی او تریته آپیته/ چنگیز مولایی

چاپ سنگی شاهنامه، حماسۀ ملی ایرانیان/ اولریش مارزلف

فرهنگ های شاهنامه در شبه قاره/ ابوالفضل خطیبی

نگاهی به برخی نسخه های خطی مصور شاهنامه در موزه ملی دهلی نو/ چندر شیکهر

نسخه های خطی شاهنامه در کتابخانۀ خدابخش/ امتیاز احمد

نسخ خطی شاهنامۀ فردوسی در هند/ شریف حسین قاسمی

بخش دوم این اثر به شاهنامه نویسی در شبه قاره اختصاص دارد.

در این بخش مقالاتی با این عناوین آمده است:

شاهنامه نویسی در شبه قاره/ توفیق سبحانی

کیگوهرنامه/ فتح الله مجتبایی

تاریخ دلگشای شمشیرخانی/ محمدجعفر یاحقی

فتح نامه/ مهری باقری

معرفی نسب نامۀ شهریاری با تکیه بر شاهنامۀ فردوسی/ احمد تمیم داری

فتوح السلاطین/ شریف حسین قاسمی

مثنوی مؤمن/ محمدجعفر یاحقی

حملۀ حیدری/ جعفر شجاع کیهانی

وقایع الزمان: فتح نامۀ نورجهان بیگم/ سید حسن عباس

شاهنامۀ نادری/ احمد تمیم داری

پژوهشی در استقبال شاهنامۀ فردوسی در کشمیر/ محمدصدیق نیازمند

مجموعه مقالات شاهنامه در شبه قاره به اهتمام مینا حفیظی زیر نظر دکتر محمدرضا نصیری در 407 صفحه به بهای 300000 ریال از سوی فرهنگستان زبان و ادب فارسی منتشر شده است.

.........................................................

نظر کاربر: ك.م
سه شنبه 1 بهمن 1392 - 09:35

جناب آقاي دكتر ايراني با سلام با توجه به اينكه مركز پژوهشي ميراث مكتوب يكي از مراكز فراهنگي است كه به صورت جدي با مقوله كتابسازي مخالف است و در راه مبارزه با اين پديده تاسف بار فرهنگي گامهاي عملي درخوري نيز برداشته است، بنابراين معرفي اين كتاب در سايت ميراث مكتوب كه مصداق بارز كتابسازي است بعيد به نظر مي رسد. مقاله هاي تكراري، ضعيف و بي ربط به شاهنامه در شبه قاره از اصلي ترين دلايل اين مدعاست. بنده در نظر دارم در قالب مقاله اي موضوع كتابسازي اين كتاب را مطرح كنم و به گزارش ميراث ارسال كنم.


پاسخ مركز پژوهشي ميراث مكتوب: مشتاقانه منتظر نقد شما هستيم.

افزودن دیدگاه جدید

Filtered HTML

  • نشانی صفحه‌ها وب و پست الکترونیک بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • تگ‌های HTML مجاز: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز نیستند.
  • نشانی صفحه‌ها وب و پست الکترونیک بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
جهت اطلاع از آخرین اخبار و مطالب ثبت‌نام نمائید