ترجمه کتاب درآمدی بر فلسفه علم

ميراث مكتوب - کتاب درآمدي بر فلسفه علم نوشته پیتر گادفری اسمیت با ترجمه نواب مقربی، پژوهشی درباره یکصد سال مناقشه بر سر چیستی علم است که از سوی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی منتشر شده است.

اين كتاب اثر پیتر گادفری اسميت فیلسوف علم معاصر و صاحب کرسی در دانشگاه هاروارد توسط دکتر نواب مقربی در 15 بخش، به این ترتیب به فارسی برگردانده شده است؛ مقدمه منطق به علاوه تجربه گرایی،استقرا و تأییدپاپر: حدس و ابطال، کوهن و علم عادی، کوهن و انقلابها، لاکاتوش، لادن، فایرابند، و چارچوبها، چالشگری جامعه شناسی علم، فمینیسم و مطالعات علم، فلسفه طبیعت گرایانه در نظریه و عمل، طبیعت گرایی و ساختار اجتماعی علم، واقع گرایی علمی و نظریه های نوین درباره شواهد، تجربه گرایی، طبیعت گرایی، و واقع گرایی علمی.

شالودۀ کتاب حاضر به طور عمده سخنرانی ها یا درس گفتارهایی است که نویسنده طی یازده سال در دانشگاه استنفورد ایراد کرده است. بنابراین کتاب چکیدۀ آن سخنرانی هاست، ولی چنین نیست که تنها متکی به سخنرانیها باشد. چنانکه نویسنده میگوید نگارش این کتاب حاصل اظهارنظرها، مسأله ها و مقاله هایی است که دانشجویان در طی زمان مزبور ارائه کرده اند و
همچنین پیشنهادهایی که دوستان و همکاران وی عرضه کرده اند.

این کتاب در آغاز و در درجه نخست برای دانشجویان نوشته شده است و بیشتر کتابی درسی است. نویسندۀ اين اثر قلمی روان و خوانا دارد و نثر او عاری از ابهام و آشفتگی است و اندیشه های فیلسوفان برجسته علم را با وضوح تمام بازمیگوید و در
لابه لای متن دیدگاه ها و گاه انتقادهای خود را نیز مطرح میکند.

مترجم در پیشگفتار این اثر تأکید می کند: «هدف از ترجمه این کتاب پرکردن خلأ موجود در زمینه منابع فلسفه علم در جامعه دانشگاهی ایرانیان است. وانگهی، در ایران توجه جدی ای به مباحث جامعه شناسانه در فلسفه علم نمیشود، شاید این امر ازاینجا بر خیزد که نهاد اجتماعی علم هنوز در کشور ما برقرار و استوار نشده است. در عصر حاضر دوره ظهور دانشمندانی تک و جدا که یک بار برای همیشه همه مسأله های علم را حل و فصل کنند به سر رسیده است. کار فلسفه علم تنها این نیست که به ما بگوید علم چگونه کار میکند بل همچنین این است که دانشمندان در جوامع علمی گوناگون چگونه کار می کنند و قاعده ها وانگیزه های حاکم بر رفتار اجتماعی آنان چیست. این هدفی است که نویسنده تلاش میکند در کتاب حاضر با توصیف و تشریح رهیافت های جامعه شناسانه اخیر به سازمان اجتماعی علم برآورد.»

هدف اصلی نویسنده این است که هم درآمدی جامع و جالب توجه از مسأله های عمده در فلسفه علم به دست دهد و هم آنکه بازنماید که این مسأله ها چگونه در یکصد سال اخیر در این حوزه توسعه و تکامل پیدا کرده اند. در بازگو کردن این داستان نویسنده ناچار شده است که پیوندهای میان فلسفه و دیگر رشته های علمی را و دگرگونی فضای فکریای را که در آن علم شناسی های گوناگون پدیدار شده اند بسیار بیشتر از آنکه در بسیاری درآمدهای فلسفه علم معمول است شرح و بسط دهد و بپروراند.

كتاب درآمدي بر فلسفه علم نوشته نوشته پیتر گادفری اسمیت با ترجمه نواب مقربی با شمارگان پنج هزار نسخه، در ۴۰۹ صفحه و به قیمت ۲۰ هزار تومان از سوی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی منتشر شده است.