میراث مکتوب در سالی که گذشت؛

میراثبانانی که راهی سرای باقی شدند

ميراث مكتوب - بهار سال 1392 نیز از راه رسید؛ بهاری که شاید علاوه بر زیبایی هایش، غم هایی را نیز بر دل نشاند و آن رفتن کسانی است که سال گذشته در کنار سفرۀ هفت سین در جوار ما نشسته بودند. امسال نیز برخی از اهالی قلم و یا به تناسب کار خودمان بهتر بگوییم، پژوهشگران و مصححان با دنیای فانی بدرود گفتند که از آن میان می توان به دکتر حسن احمدی گیوی، دکتر بهروز ثروتیان، محمدجواد شريعت، دکتر خورشید عبدالله زاده، دکتر عزیزالله جوینی، دکتر رضا انزابی نژاد و استاد حسن لاهوتی اشاره کرد.
گزارش زیر نگاهی به زندگی و فعالیت های علمی این اساتید بزرگ دارد.

حسن احمدی گیوی
دکتر حسن احمدی گیوی، پژوهشگر و استاد پیشکسوت زبان و ادبیات فارسی صبح روز سه شنبه 26 اردیبهشت ماه در سن هشتاد و پنج سالگی به علت ایست قلبی در منزلش از دنیا رفت.
احمدی گیوی در سال ۱۳۰۶ شمسی در شهر گیو در استان اردبیل دیده به جهان گشود. دورۀ ابتدایی را در مدرسه ناصری خلخال گذراند. سپس در رشتۀ فلسفه مدرک فوق لیسانس را دریافت کرد. دکتری خود را نیز در رشته ادبیات دانشگاه تهران دریافت نمود. دکتر احمدی گیوی بیش از 50 جلد اثر منتشر کرده است که از آن جمله می توان به کتاب ‌های >آیین پژوهش و مرجع‌ شناسی، از فن نگارش تا هنر نویسندگی، دستور تطبیقی زبان ترکی و فارسی، دستور تاریخی فعل و شوریده و بی‌ قرار اشاره کرد. او همچنین بیش از چهار دهه با مؤسسۀ پژوهشی لغت نامۀ دهخدا همکاری داشت.

بهروز ثروتيان
دكتر بهروز ثروتيان، مصحح، شاعر، پژوهشگر و استاد دانشگاه 7 مردادماه سال گذشته دار فاني را وداع گفت. دكتر ثروتیان در سال 1316 در میاندوآب متولد شد. عمدۀ تأليفات وي در زمينه تصحيح آثار نظامي است.
تصحیح و شرح آثار نظامی (6 جلد)، فر در شاهنامه، تصحیح جاودان خرد، پیر طریقت گفت، بیان در شعر فارسی، روایات گهربار، طنز و رمز در الهی ‌نامه، بازنویسی آثار نظامی برای جوانان (6 جلد)، رویای عشق در مثنوی گل و نوروز، گزیده مخزن‌الاسرار، آئینه غیب، سلام بر حیدر بابا (شعر فارسی)، ترجمه حیدربابا یه سلام، از ایران چه می‌دانیم (7 جلد)، شعر و اندیشه نیما یوشیج، اندیشه‌ های نظامی گنجه‌ای و نقش بیان در آفرینش خیال برخی آثار چاپ شده از دكتر بهروز ثروتیان هستند.

محمدجواد شریعت
محمد جواد شريعت، محقق و پژوهشگر ادبى در ۱۵ دى ماه سال ۱۳۱۵ در شهر اصفهان به دنيا آمد. وی در دوران تحصیل از محضر اساتیدی چون دكتر محمد معين، استاد بديع الزمان فروزانفر و استاد محمدتقى مدرس رضوى بهره برد. ایشان صاحب تألیفات بسیاری در زمینه تصحیح نسخ خطی و دستور زبان فارسی هستند.
از آثار وی می توان به کتابهای زیر اشاره کرد:
ترجمه مبادى العربيه (جلد دوم) ، تجزيه و تركيب اشعار گلستان ، منهاج الطلب (كهن ترين دستور زبان فارسى)، ترجمه نهج البلاغه ، جواهرالاسرار و زواهرالانوار (شرح مثنوى مولوى) ، كشف الابيات مثنوى ، فهرست تفسير كشف الاسرار و وعده الابرار ، جواهر الاسرار و زواهرالانوار شرح مثنوى (جلد دوم) ، ديوان اشعار دقيقی.

خورشید فیض الله یویچ عبدالله
خورشید فیض الله یویچ عبدالله زاده تاریخ نگار علم اهل تاجیکستان در ساعت 4 روز شنبه 30 دی 1391 در سن 72 سالگی چشم از جهان فروبست. خورشید عبدالله زاده از مؤسسان دانشگاه دولتی خجند بود. خورشید چند بار برای شرکت در همایشهای علمی به شهرهای بیرجند، تهران، رشت، کاشان، اصفهان و بناب سفر کرد. در سال 1388 به مناسبت انتشار ترجمۀ فارسی کتاب ارزنده اش (به روسی) دربارۀ کوشیار گیلانی در دانشگاه گیلان لوح شهروند افتخاری دریافت کرد. این کتاب را مرحوم پرویز شهریاری ترجمه و شرکت انتشارات علمی و فرهنگی منتشر کرده است. کتاب خورشید دربارۀ ابومحمود خجندی (ریاضیدان و منجم هم دورۀ بیرونی و کوشیار که رصدخانۀ ری را با نام سدس فخری بنا کرد) را نیز باقر مظفر زاده از روسی به فارسی ترجمه و مؤسسۀ میراث مکتوب منتشر کرده است.
آثار زیر هم از اوست:
- تاریخ ریاضیات در آسیای میانه و شرق نزدیک، 1999.
- ابو محمود خجندی و تاریخ نجوم تاجیکان، 2005.
- فیزیک در آثار دانشمندان آسیای مرکزی و شرق نزدیک، 2009.
- پایه های گسترش فناوری در آسیای میانه (به روسی)، 2011.
خورشید عبدالله زاده در بسیاری از همایشهای علمی در داخل و خارج تاجیکستان حضور داشت و دهها مقاله عرضه یا منتشر کرده است. وی در سال 1390، نیز به دعوت مرکز پژوهشی میراث مکتوب در همایش بین المللی «میراث علمی غیاث الدین جمشید کاشانی» شرکت و سخنرانی کرد.

عزیزالله جوینی
دکتر عزیزالله جوینی متولد سال 1304 در شهر اسفراین بود. وی بعد از دریافت مدرک دکتری به تدریس در دانشکده ادبیات دانشگاه تهران مشغول شد. او بیش از 80 مقاله در حوزه‌های مختلف ادبیات منتشر کرده است. همچنین ترجمه‌هایی از عربی و انگلیسی به زبان فارسی دارد.
از جمله تألیفات او می توان به تصحیح و شرح فرهنگ مجموعه الفرس، تصحیح مفردات قرآن، تصحیح تفسیر نسفی (ترجمه‌ای کهن از قرآن به فارسی موزون و مسجع)، تصحیح فرهنگ مصادره اللغة، تصحیح نهج‌البلاغه، شرح واژگان دشوار و برگردان همه ابیات شاهنامه (از دست‌نویس موزه فلورانس اشاره کرد.
استاد مرحوم عزیزالله جوینی بعد از کمای سه‌روزه، حدود ساعت 2 بامداد امروز (چهارشنبه، 25 بهمن‌ماه) از دنیا رفت.

رضا انزابي‌نژاد
دکتر رضا انزابي‌نژاد، استاد زبان و ادبيات فارسي دانشگاه فردوسي در ساعات پایانی روز جمعه 4 اسفند 91 دار فانی را وداع گفت و به دیار باقی شتافت. از آثار وی می توان به تصحیح منطق الطیر عطار و چهار مقاله ( با همکاری سعیدالله قره بگلو)، برگزیدۀ مرصاد العباد و گزیدۀ کلیله و دمنه اشاره کرد.
یاد آوری می شود، جشن‌نامۀ دکتر انزابی نژاد با عنوان چون من در اين ديار... به کوشش دکتر راشد محصل، دکتر محمدجعفر یاحقی و دکتر سلمان ساکت گردآوری و در سال 1389 توسط انتشارات سخن به چاپ رسید.

حسن لاهوتی
اما روزهای پایانی زمستان با درگذشت غم انگیز استاد حسن لاهوتی همراه بود. استاد حسن لاهوتی در سال 1323در شهر سبزوار به دنیا آمد. پس از گذراندن تحصیلات ابتدائی و متوسطه، از دانشکده ادبیات دانشگاه مشهد در رشتۀ زبان انگلیسی لیسانس و از دانشگاه ايالتي ميشيگان «MSU» دانشنامه فوق لیسانس گرفت و بعد از انقلاب به مشهد بازگشت. استاد لاهوتی، از سال 1363 به عنوان مترجم در بنیاد پژوهشهاي اسلامي آستان قدس رضوي مشغول شد. ممارست او در ادب فارسی، احاطه بر زبان انگلیسی و هم جواریش با استاد سيدجلال الدين آشتياني از وی محقق و مترجمی کم نظیر به وجود آورد. لاهوتی کتاب های گران سنگي چون شکوه شمس پروفسور آنه ماری شيمل و شرح مثنوی معنوی اثر نیکلسون را با راهنمایی و در کنار استاد سید جلال الدین آشتیانی ترجمه کرد. مدتی مدرس دانشگاه پيام نور بود و بعد ازآن عضو هيأت علمي گروه انگلیسی دانشگاه آزاد مشهد شد.
از جمله آثار استاد حسن لاهوتی: شکوه شمس پروفسور آنه ماری شيمل و شرح مثنوی معنوی اثر نیکلسون که در چهاردهمین دوره كتاب سال جمهوری اسلامی ایران به عنوان كتاب سال برگزیده شد، جغرافیا در قرن بیست و یکم ، جانِ جان منتخبی از دیوان شمس، مثنوی تصحیح نیکلسون و مقابله مجدد با نسخه معروف قونیه (چاپ دوم آن توسط میراث مکتوب در دست انجام است)،محمد رسول خدا اثر آن ماری شیمل، مولانا، دیروز تا امروز، شرق تا غرب.
شمار مقالات استاد لاهوتی از پنجاه در می گذرد در مجلاتی چون کلک، بخارا، گلچرخ، تابران، حکمت و معرفت و مترجم به چاپ رسیده است.
استاد حسن لاهوتی مدتها از بیماری سرطان ریه رنج می برد و پس از تحمل یک دوره بیماری طولانی در آخرین ساعات پنج شنبه 17 اسفند در سن 68 سالگی دار فانی را وداع گفت.

مرکز پژوهشی میراث مکتوب، درگذشت این استادان بزرگ دانش و اخلاق را به جامعۀ علمی و فرهنگی کشور تسلیت عرض می نماید و از خداوند متعال برای ایشان غفران و آرامش، و برای خانواده محترمشان صبر مسئلت دارد.

گزارش از سیده معصومه کلانکی

افزودن دیدگاه جدید

Filtered HTML

  • نشانی صفحه‌ها وب و پست الکترونیک بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • تگ‌های HTML مجاز: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز نیستند.
  • نشانی صفحه‌ها وب و پست الکترونیک بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.