گفتگوهایی در باب تاریخ شناسی و تاریخ نگاری

ميراث مكتوب - کتاب گفتگوهایی در باب تاریخ شناسی و تاریخ نگاری مشتمل بر هشت گفتگو از سوی پژوهشکده تاریخ اسلام منتشر شد.
اين گفت و گوها مستخرج از نشست­های تخصصی گروه جریان­های فکری در باب تاریخ­ نگاری است.
در دیباچه این کتاب آمده است: «در چند سال اخیر، اهل تاریخ در ایران توجه قابل ملاحظه­ای به مباحث نظری دانش تاریخ نموده­اند. اگرچه از این حیث در ابتدای راهیم، اما پیداست که این توجهات، چه تأثیرات تعیین­کننده­ای در پژوهش­های تاریخی به جا گذاشته است. حال در دپارتمان­های تاریخ، غلبه با رویکرد علمی و روش­محور به دانش تاریخ است. عموم رساله­های دانشگاهی که در رشته تاریخ نوشته می­شود، اگر بر پایه اسلوب­های روشی مطلوبی هم نگارش نیافته باشند، حداقل دغدغه روش و به کار گیری آن را با خود به یدک می­کشند. معنای این اتفاق میمون آن است که حرکت به سمت تاریخ­ورزی علمی و روشمند آغاز شده است.»
کتاب در دو فصل و هشت گفتار تنظیم شده است: فصل نخست با عنوان «تاریخ شناسی» مشتمل بر چهار گفتگو و فصل دوم «تاریخ نگاری مسلمانان» حاوی چهار گفتگو است.
بخش نخست این اثر، با عنوان تاریخ­شناسی مشتمل بر چهار اقتراح و گفتگو در باب مباحث بنیادین دانش تاریخ است. گفتار نخست، با عنوان «مفاهیم بنیادین دانش تاریخ» گفتگو با دکتر محمدعلی اکبری است. در این گفتار دکتر اکبری مفاهیم اساسی علم تاریخ همچون تاریخ، علم تاریخ، تاریخ­نگاری، وقایع نگاری، تاریخ نظری و ... را تشریح نموده­اند.
گفتار دوم فصل نخست «معرفت شناسی و روش­ شناسی تاریخی» گفتگو با دکتر حسین مفتخری است. این گفتگو به دنبال تبیین روش شناسی و معرفت ­شناسی تاریخی است. دو مفهوم اساسی در مباحث روشی دانش تاریخ که تبیین درست و دقیق آنها می­تواند بینش نظری تاریخ­ پژوهان را در مواجهه با مقولات تاریخی ارتقاء بخشد.
گفتار سوم با عنوان «پارادایم تاریخ­ نگری و تاریخ­ نگاری مدرن»، گفتگو با دکتر داریوش رحمانیان و گفتار چهارم «پست مدرنیسم و تاریخ­نگاری»، گفتگو با دکتر حسینعلی نوذری است. این دو گفتگو، به تاریخ­نگری و تاریخ­نگاری مدرن و پست­مدرن اختصاص یافته است.
بخش دوم این مجموعه، به چهار گفتگو در باب تاریخ­نگاری مسلمانان اختصاص دارد.
دکتر صادق آیینه­وند در گفتگوی نخست با عنوان «جایگاه تاریخ و علم تاریخ در نصوص اسلامی و تمدن مسلمانان»، به جایگاه علم تاریخ در نصوص اسلامی به ویژه قرآن کریم پاسخ داده است. دکتر آیینه­وند با اشرف به جدیدترین پژوهش­ها در جهان عرب درباره علم تاریخ و جایگاه آن در قرآن کریم، به تبیین دیدگاه­های جدیدی در جهان عرب در باب تاریخ­شناسی و تاریخ ­نگاری پرداخته است.
«تاریخ­نگری و تاریخ­نگاری مسلمانان در سده­های نخست هجری»، موضوع گفتگوی دوم این فصل با دکتر علیمحمد ولوی است. بدون تردید دو سده نخست هجری از حیث بستر شکل­گیری تاریخ­نگاری مسلمانان و سمت و سویی که نگرش تاریخی مسلمانان پیدا می­کند، بسیار حائز اهمیت است. در این گفتگو، سعی شده است رویکردهای نخستینی که در نگرش و نگارش تاریخی مسلمانان تکون یافته، تبیین گردد.
«مؤلفه­های تاریخ­نگاری در سرزمین­های مغرب اسلامی»، موضوع گفتگوی سوم با حجت­الله جودکی و دکتر عبدالله ناصری طاهری است. تحولات مغرب اسلامی از حیث تاریخ­نگاری به شدت متأثر از آثار و اندیشه­های ابن­خلدون است، از همین رو این گفتگو نیز سمت و سوی ابن­خلدونی یافته است.
گفتگوی پایانی این بخش به «مؤلفه­های تاریخ ­نگاری هند اسلامی»، با دکتر فتح­الله مجتبایی اختصاص یافته است. ویژگی­های تاریخ­نگاری هند اسلامی و شکل­گیری نحله­های ناسیونالیستی در تاریخ­نگاری هند معاصر، از مهم­ترین پرسش­های این بخش است.
این گفتگوها به کوشش دکتر حسن حضرتی و دکتر عباس برومند اعلم توسط انتشارات پژوهشکده تاریخ اسلام و با قیمت 8000 تومان در 236 صفحه در اختیار علاقه مندان قرار گرفته است.

افزودن دیدگاه جدید

Filtered HTML

  • نشانی صفحه‌ها وب و پست الکترونیک بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • تگ‌های HTML مجاز: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز نیستند.
  • نشانی صفحه‌ها وب و پست الکترونیک بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
جهت اطلاع از آخرین اخبار و مطالب ثبت‌نام نمائید