غلافِ جلد

ميراث مكتوب - در گذشته برای حفاظت از جلد نسخه ها گاهی یک حفاظ برای آن ها ساخته می شد که جلد را در آن قرار می دادند. این حفاظ، با نام «غلاف جلد» خوانده می شد. البته باید توجه داشت که ساختن غلاف برای جلد نسخه ها رواج بسیاری نداشته و عمدتاً برای نسخه های نفیس از غلاف جلد استفاده می شد. در متون کهن گاهی به غلاف جلد اشاره شده است. برای نمونه در متن هزار حكايت صوفيان (ص 331) که اثری از حدود سده ششم یا هفتم هجری است از غلافِ مصحف سخن رفته است:
«مردي بنزديك حامد اللفّاف آمد -رحمة الله عليه- و گفت: مرا وصيّتي كن. گفت: دينِ خود را غلافي كن، چنانكه مصحف را غلاف كني تا چرك نگيرد ...».
ساختن غلاف جلد، یکی از کارهای جنبی هنر جلدسازی بوده است و گاهی برای ساخت جلد و غلاف یک جلد مدّت بسیاری صرف می شد چنانکه در فرائد غياثي (ج 2، ص 207) كه متنی از سده نهم است اشاره شده که برای ساختن جلد یک نسخه و غلاف آن حدود یک ماه زمان لازم بود:
«... حالا در شكنجة مولانا علاءالدّين علي مجلّد گرفتار است؛ مي‌گويد يك ماه بر جلد و غلافش كار است».
نمونه ای از غلاف جلد را که در عثمانی ساخته شده در «شکل 1» می بینیم. این غلاف مربوط به یک مصحف (به شمار] 1116 عربی کتابخانه دولتی بایر در مونیخ) است.





شکل 1


نمونه دیگر که در «شکل 2» می بینیم مربوط به دستنویسی از خمسة نظامي (نسخه 1029 ضمیمه فارسی کتابخانه ملی پاریس، مورّخ 1029) است.





معرفی از علی صفری آق قلعه

افزودن دیدگاه جدید

Filtered HTML

  • نشانی صفحه‌ها وب و پست الکترونیک بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • تگ‌های HTML مجاز: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز نیستند.
  • نشانی صفحه‌ها وب و پست الکترونیک بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
جهت اطلاع از آخرین اخبار و مطالب ثبت‌نام نمائید