آسمان های دگر؛ راهنمای پژوهش در مثنوی

میراث مکتوب - دربارۀ مولانا، مثنوی و آثار دیگر او، تحقیقات بسیاری صورت گرفته است؛ محققان و ادب پژوهان بزرگ و بنام ایرانی و غیر ایرانی آثار ارزشمندی به جامعه علمی عرضه کرده اند که می توان آنها را در چند حوزه بررسی کرد: شرح، فرهنگ، کشف الابیات و فهرست و پژوهش.
شرح مثنوی از دیرباز تاکنون رایج بوده و هست و جای شگفتی است که تعداد شروح مثنوی در دهه های اخیر به مراتب بیشتر و مفصل تر از شرح های پیشین است. از جمله مهم ترین و مشهورترین شروح مثنوی عبارتند از: دقایق الحقایق، جواهرالاسرار، شرح معنوی مولانای روم، کنوز العرفان و رموز اصحاب الایقان، تفسیر مثنوی شریف، مکاشفات رضوی، سرّ نی، و شرح مثنوی.
احمد خاتمی اثر خویش را با هدف تدوین راهنمایی برای پژوهش در مثنوی، و برآرودن امکانات زیر برای پژوهشگران تألیف کرده است:
• امکان دست یابی به فهرستی نسبتاً جامع از موضوعات مثنوی
• بی نیازی پژوهشگران از فهرست ها و کشف المطالب های مثنوی
• امکان بررسی تحولات فکری و ذهنی مولانا در موضوعات مشخص، با توجه به ترتیب زمانی سرایش ابیات
• امکان تفسیر مثنوی با مثنوی
• امکان طراحی و اجرای پژوهش های بنیادی و کاربردی دربارۀ مثنوی و افکار مولانا
• امکان پژوهش دربارۀ فرهنگ و تمدن ایرانی- اسلامی و نیز مطالعات انسان شناسی و جامعه شناسی ادبیات بر اساس گزارش های مولانا
• راهنمایی دانشمندان، پژوهشگران و دانشجویان تحصیلات تکمیلی برای پژوهش های مسأله محور و موضوع محور.
این پژوهش بر اساس مثنوی مولوی به تصحیح رینولد. ا. نیکلسون (چاپ لیدن) است. در انتخاب مداخل هم سعی شده تا مدخل هایی شناسایی و ذکر شوند که از جنبه های پژوهشی، در خور توجه و تأمل باشند.
لذا اثر حاضر جامع همه واژه ها و یا حتی همه کلیدواژه ها نیست. در انتهای شواهد مثال بعضی مداخل، به مداخل مشابه ارجاع داده شده است. این بدان معنی نیست که الزاماً موضوع مدخل مشابه، با مدخل اصلی یکی است، بلکه از آن روست تا خواننده به مدخل مشابه و نزدیک به مدخل اصلی، راهنمایی شود؛ شاید در مدخل جدید نیز شواهد مناسبی برای پژوهش خود بیابد. در مواردی که فهم بیت با مشکل مواجه و یا ابهام و ایهامی در آن وجود داشته، از بعضی شروح مثنوی مانند شرح مثنوی شریف از بدیع الزمان فروزانفر و سیدجعفر شهیدی و شرح جامع از کریم زمانی، بهره گرفته شده است.
گفتنی است، پژوهش های علمی و ادبی دربارۀ مولانا و مثنوی نیز بسیار است که بعضی را محققان ایرانی و برخی را مستشرقان انجام داده اند که از آن جمله است:
مناقب العارفین: احمدبن اخی ناطور افلاکی، دقایق الحقایق: احمد رومی، عرفان مولوی: عبدالحکیم خلیفه، مولویه بعد از مولانا: عبدالباقی گولپینارلی، من بادم و تو آتش (درباره زندگی و آثار مولانا): آنه ماری شیمل.
آسمان های دگر (راهنمای پژوهش در مثنوی)؛ احمد خاتمی؛ تهران: مرکز نشر دانشگاهی؛ چاپ اول: 1390؛ در قطع وزیری؛ با 1116 صفحه و به بهای 26500 تومان منتشر شده است.
معرفی کتاب از زکیه بیات

افزودن دیدگاه جدید

Filtered HTML

  • نشانی صفحه‌ها وب و پست الکترونیک بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • تگ‌های HTML مجاز: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز نیستند.
  • نشانی صفحه‌ها وب و پست الکترونیک بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
جهت اطلاع از آخرین اخبار و مطالب ثبت‌نام نمائید