نظریه هنر در فلسفه یونانی و حکمت اسلامی

ميراث مكتوب - كتاب در باب نظريه‌ محاكات تأليف حسن بلخاری با موضوع مفهوم هنر در فلسفه يونانی و حكمت اسلامی از سوی انتشارات هرمس منتشر شد.
مسلمانان در نهضت ترجمه خود آثار مهم يونانی را ترجمه كردند كه از جمله آن‌ها فن شهر يا به تعبير مسلمانان بوطيقا بود. اثری كه بر نويسندگان بزرگی چون كندی و اسحاق بن‌ حنين و متی بن ‌يونس تأثير فراوانی گذاشت و باعث شد كه ميان تمثيل و تشبيه و محاكمات نظرياتی به وجود آيد چيزی كه باعث ورود انديشمندان بزرگی همچون فارابی معلم دوم و ابن ‌سينا به اين موضوعات شد.
در ميان چهار نظريه ذات‌ گرا و مشهوری كه در باب تبيين ماهيت هنر در تاريخ فلسفه هنر طرح شده است، نظريه مميزيس (كه در فرهنگ ما به محاكات و تقليد ترجمه شده است) مشهورترين، مهمترين و قديمی ‌‌ترين نظريه در تبيين ماهيت هنر است. نظريه‌‌ای كه قدمت آن از منظر آئينی به ايده‌های يونانيان در باب اسطوره‌ها و از منظر فلسفی به انديشه‌های افلاطون و ارسطو بازمی‌ گردد. اين نظريه كه مبنای نفی هنر از سوی افلاطون شد (با ادعای تقليد هنرها از اشيايی كه خود تقليد ناقص ايده‌‌هايند) در نزد ارسطو مكانتی در خور يافت و به ويژه در بوطيقا يا «فن‌الشعر» مورد توجه و تأملی كاملا فلسقی قرار گرفت. او مميزيس را تقليد احوال و كردار انسان دانست و در بحث تراژدی و كمدی از آن بهره بسيار جست.
نوافلاطونيان و در رأس آن‌ ها فلوطين، در قرون اول ميلادی ديدگاهی نوين در باب اين نظريه ابداع كردند. نظريه‌‌ای كه اينك در پناه نظريه فيض يا صدور، هنر را تقليد صور معقول و نه صورت‌ های مادی ناقص می ‌دانست. مفهومی كه مورد استقبال حكمای مسيحی و سپس مسلمان قرار گرفت.
کتاب «در باب نظريه‌ محاكات» دو بخش کلی دارد: یک بخش آن سیر تاریخی و متحول نظریه ممیزیس در تاریخ اندیشه و هنر غرب را نشان می ‌دهد و بخش دیگر به حضور و سابقه این اصطلاح و نظریه در رویکرد مترجمان و فلاسفه مسلمان می ‌پردازد. مترجمانی چون ابی بشر متی بن یونس و اسحاق بن حنین و فلاسفه‌‌ای چون کندی، فارابی، ابن سینا، اخوان الصفا، خواجه نصیر الدین طوسی و به ویژه جلال الدین دوانی که در باب محاکات آرای ویژه‌‌ای دارد. همچنین در فصل سوم و با رویکرد تطبیقی نظریه سادرشیا (Sadrsia) در حکمت هندو ونطریه Mimesis در قلمرو رای و نظر نو افلاطونیان به بحث گذاشته شده و در فصل پایانی نیز رویکرد حکمت و عرفان اسلامی به محاکات و همچنین بازتاب آن در آثار هنری به ویژه معماری تبیین شده است.
يادآور می‌شود، كتاب در باب نظريه‌ محاكات تأليف حسن بلخاری قهی در شمارگان 1000 نسخه و با قيمت 85000 ريال منتشر شده است.


افزودن دیدگاه جدید

Filtered HTML

  • نشانی صفحه‌ها وب و پست الکترونیک بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • تگ‌های HTML مجاز: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز نیستند.
  • نشانی صفحه‌ها وب و پست الکترونیک بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.