تاریخ تشیع در ایران از زوال صفویه تا پایان زندیه

ميراث مكتوب - تاریخ تشیع در ایران از زوال صفویه تا پایان زندیه به بررسی و تحلیل تحولات مذهب تشیع در ایران، نقش علمای شیعی و روابط آن‌ها با حکومت‌ها از زوال صفویه تا پایان زندیه می‌ پردازد.
اين کتاب به قلم فاطمه پهلوان‌پور در چهار فصل با عناوین «وضعیت سیاسی ایران از زمان صفویه تا پایان زندیه»، «وضعیت و جایگاه تشیع و چگونگی برخورد حکومت ‌ها با شیعیان»، «وضعیت سیاسی تشیع در دوره افغان‌ها، افشاریه و زندیه» و «وضعیت فرهنگی و اجتماعی تشیع در دوره افشاریه و زندیه» تهیه و تنظیم شده است.
کتاب به دنبال یافتن پاسخ به چند پرسش اساسی است که طی سال ‌های زوال صفویه و در پی آن دوره افشاریه و زندیه، مذهب تشیع دچار چه چالش‌هایی شد؟ آیا تزلزل و رکودی که در دوره حاکمیت افغان‌ها و دوره نادرشاه افشار گریبانگیر شیعه و شیعه‌گری شد، در دوره‌های بعد نیز تداوم پیدا کرد؟ و یا این‌که این مرحله گذار بود و به عنوان یک دوره بی اهمیت می ‌توان به آن نظر کرد؟
در فصل نخست، نویسنده به صورت مختصر اوضاع سیاسی کشور را همزمان با حمله افغان‌ ها به ایران و حکومت هفت ساله آن ‌ها و چگونگی تسلط نادر بر اوضاع نابسامان کشور و اقدامات او در برقراری نظم و امنیت در جامعه و در آخر روی کار آمدن سلسله زندیه را تجزیه و تحلیل می‌ کند. فصل بعدی کتاب به وضعیت و جایگاه تشیع و نحوه برخورد حکومت‌ ها با علمای شیعه و شیعیان از ورود اسلام به ایران تا پایان زندیه می‌ پردازد.
نویسنده کتاب در فصل سوم، وضعیت سیاسی تشیع و چگونگی تعامل دولت‌ها با روحانیون شیعی به هنگام سقوط سلسله صفویه و تسلط افغان‌ها بر کشور و همچنین در دوره افشاریه و زندیه با تاکید بر سیاست مذهبی نادرشاه افشار و کریم خان زند می‌پردازد و می‌نویسد: «روحانیان شیعه در ایام نادر، قشری صاحب نفوذ و طرفدار خاندان صفویه محسوب می‌شدند. اصولا نادر با توجه به تجربیاتی که از اواخر دوران صفویه و مشاهده نتایج مداخلات بیش از حد عوامل غیر مسوول در امور حکومتی و ضعف شاه در مقابل این مداخلات و نتایج زیان‌بار آن، که گریبانگیر ملک و ملت شده بود، غیر از عده‌ای اندک و نیروهای نظامی وفادار، به هیچ گروهی اعتماد نداشت و به آن‌ها اجازه عرض اندام نمی‌داد.» در نهایت آخرین فصل کتاب، وضعیت فرهنگی و اجتماعی تشیع در دوره مورد مطالعه را تبیین و بررسی می ‌کند.
در بخشی از کتاب آمده است: «با یورش افغان‌ها و پدید آمدن آشفتگی‌ها، علم و دانش دچار انحطاط گردید و رونق حوزه‌های علمیه از میان رفت و سران دولت‌ها تنها به کشورگشایی توجه نمودند و اصول تحکیم حکومت و پایداری آن را، که در فرهنگ مردم ریشه داشت از خاطر بردند. از این رو، افشاریه و زندیه و قاجاریه، که یکی پس از دیگری روی کار آمدند، در اثر نداشتن بنیه فرهنگی از میان رفتند.»
در پایان کتاب، متن‌های معاهده نجف، فرمان نادر به مردم ایران به منظور ایجاد وحدت کلمه بین شیعه و سنی، سوادنامه نادرشاه به سید مصطفی افندی، شیخ الاسلام دولت عثمانی و نامه اشرف افغان به ابراهیم پاشا صدر اعظم عثمانی آمده است.
كتاب تاریخ تشیع در ایران از زوال صفویه تا پایان زندیه اثر فاطمه پهلوان ‌پور در 215 صفحه در شمارگان 1000 نسخه به قيمت شمارگان هزار نسخه و به قيمت 4300 تومان منتشر شده است.

منبع: دايره المعارف بزرگ اسلامي

افزودن دیدگاه جدید

Filtered HTML

  • نشانی صفحه‌ها وب و پست الکترونیک بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • تگ‌های HTML مجاز: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز نیستند.
  • نشانی صفحه‌ها وب و پست الکترونیک بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
جهت اطلاع از آخرین اخبار و مطالب ثبت‌نام نمائید