فرهنگی برای فارسی عامیانه

ميراث مكتوب - انديشه گردآورى و تدوين لغات عاميانه نخستين بار در دوران دانشجويى در دانشگاه تهران به ذهن من راه يافت. چند تن از دانشجويان افغانستانى كه دوره عالى ادبيات فارسى را مي گذراندند به من مي گفتند كه رغبتى به خواندن داستان هاى ايرانيان ندارند؛ زيرا بسيارى از لغات و اصطلاحات مستعمل در اين نوشته ها را درنمي يابند.
اما تصميم نهايى را وقتى گرفتم كه روزى، در سال 1362 يك دانشجوى فرانسوى كه در رشته زبان و ادبيات فارسى در دانشگاه تهران تحصيل مى كرد، عبارتى را كه در كتاب بوف كور صادق هدايت ديده بود، به من نشان داد و پرسيد: (مگر جان قابل
ديدن است؟) آن عبارت كه از زبان مرد بيمار گوشه نشينى نقل
شده، چنين است: (ننجون [=دايه ام] مثل بچه ما من رفتار مى كرد، مى خواست همه جان مرا ببينند.) البته معناى جان براى منِ
فارسى زبان كه اين زبان را نخست در دامان مادر آموخته ام آشكار بود، اما راستش را بگويم، هرگز توجه نكرده بودم كه اين كلمه در فارسى عاميانه به معناى (تن و بدن) به خصوص(تن برهنه) است.
تا آن زمان براى زبان عاميانه چند مرجع بيشتر وجود نداشت:
يكى (مجموعه كلمات عوامانه فارسى) از محمد على جمال زاده بود كه در انتهاى مجموعه داستان هاى او با عنوان يكى بود و يكى نبود ، منتشر به سال 1922 ميلادى (1300 هجرى شمسى) در شهر برلن، به چاپ رسيده و شامل 380 لغت است ديگر فرهنگ عاميانه (امثال، لغات و مصطلحات) از يوسف رحمتى بود كه در سال 1330 در تهران چاپ شده و تقريباً شامل 3000 لغت است. مرجع ديگر كه از دو مرجع پيشين پربارتر و محتوى لغات بيشتر است فرهنگ لغات عاميانه از محمدعلى جمال زاده بود كه به كوشش محمد جعفر محجوب در سال 1341 در تهران چاپ شده و تقريباً شامل 10,000 لغت است. اينكه مى گويم (لغت) و نمى گويم (مدخل) از آنروست كه مدخل در فرهنگ نويسى شرايطى دارد كه در لغت نامه هاى مذكور مراعات نشده است (از جمله: ضبط تلفظ كلمه، تفكيك معانى مختلف كلمه و تعريف آنها، ذكر شاهد از منابع مشخص براى هر كدام از اين معانى، احياناً تذكر پاره اى نكات دستورى در كاربرد درست كلمه و نيز تركيبات و عبارات اصطلاحى كه با استفاده از اين كلمه ساخته مى شود و چيزهاى ديگر) عيب بزرگ تر آنكه لغات گرد آمده در اين چند اثر محصول حافظه گردآورندگان است و نه حاصل جست وجو در منابع. غالباً شاهدى در كار نيست و آن مقدار اندك شواهد نيز ساختة ذهن خود مولف است.
«فرهنگی برای فارسی عامیانه» عنوان مطلبي نوشته دكتر ابوالحسن نجفي است كه در شماره نهم كتاب ماه كليات به چاپ رسيده است.
متن كامل اين مقاله را با كليك بر روي گزينه دريافت فايل مطالعه كنيد.
..........................................................

نام: گل دره
شنبه 23 شهريور 1392 - 15:16
نظر کاربر: سلام کتاب فرهنگ فارسی عامیانه انصافا کتاب ممتع و پر فائده ای است. آری. چنین کنند بزرگان چو کرد باید کار. بنده که از خواندن این کتاب بسیار لذت میبرم و هربار بر مؤلّف ارجمند و دانشمند کتاب درود میفرستم.خدایش نگه دارد.




دريافت فايل


افزودن دیدگاه جدید

Filtered HTML

  • نشانی صفحه‌ها وب و پست الکترونیک بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • تگ‌های HTML مجاز: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز نیستند.
  • نشانی صفحه‌ها وب و پست الکترونیک بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.