تاثير فردوسي از كافي و كليني

ميراث مكتوب - ديباجۀ شاهنامه، سندي است گويا بر عقائد و باورها، اهداف و انگيزه ها و نيز منابع فردوسي در سرايش شاهنامه. در اين نوشتار برآنيم تا مستنداً آشكار سازيم كه از جمله منابع اصلي حكيم طوس در اين ديباجه، كتاب الكافي مرحوم ثقة الاسلام كليني (م:329 ق) است. مشابهت ها و در واقع يگانگي ها ميان مضامين دو كتاب به اندازه اي است كه احتمال هر فرضي جز تاثري آگاهانه و عامدانه را به يكسو مي نهد و نشان مي دهد كه فردوسي اين حكيم شيعي متاله چگونه از نخستين و مهم ترين مجموعه حديثي شيعه، به نحوي هنري، عميق و آگاهي بخش سود برده و در عين حال هويت فرهنگي خويش و كتابش را معين ساخته است.
و البته اين تاثر كه چنانكه خواهيم ديد نه از سر اتفاق و توارد كه كاملا آگاهانه و عامدانه بوده است به مخاطبان اين پيام را مي رساند كه غرض از نظم شاهنامه نه احياي داستانهاي كهن و فرهنگ فسرده گذشتگان بلكه ريختن فرهنگ ناب اسلامي در ظرف اين روايات و انتقال اين مظروف اصيل به مردمي است كه در روزگار غلبه نامردمي ها امكان آشكار و مستقيم سخن گفتن با ايشان نبود. و ظاهرا همين، سبك و سياقي شد كه بعدها ديگر نويسندگان و شاعران بدان تاسي جستند و دانه معنا و حقايق مطلوب را در ظرف قصه ها و حكايت ها آوردند و البته مخاطبان را تحذير دادند كه اسير صورت داستانها نگردند و مظروف را متوجه باشند.

متن كامل مقاله «تاثير فردوسي از كافي و كليني» نوشته مهدي دشتي كه در فصلنامه متن شناسي ادب فارسي سال پنجم، شماره 1، بهار 1392 به چاپ رسيده است در فايل پايين مطالعه كنيد.


.........................................................

نظر کاربر: هروی کرمانشاهی
شنبه 2 آذر 1392 - 15:23

نظر کاربر: گویا علامه حسن زاده املی هم در جایی هفت خوان رستم را به برخی مطالب سیر و سلوکی مثلا هفت شهر عشق! تطبیق داده و ثابت کرده صرفا شاهنامه یک متن باستانی و تاریخی نیست و پر از حکمت و عرفان و حدیث و آیه است. شنیده ام این را و لست برائیه!





افزودن دیدگاه جدید

Filtered HTML

  • نشانی صفحه‌ها وب و پست الکترونیک بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • تگ‌های HTML مجاز: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز نیستند.
  • نشانی صفحه‌ها وب و پست الکترونیک بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
جهت اطلاع از آخرین اخبار و مطالب ثبت‌نام نمائید