تاريخچه كوتاه زعفران

ميراث مكتوب - گياه زعفران (Crocus sativus) برخلاف ديگر رستنيها در پاييز به گل مي ‌نشيند. از زماني كه گلهاي زيباي زعفران خودروي، در دامنۀ الوند (= اروند) و كوههاي زاگرس در سرزمين باستاني ماد ـ در منابع اسلامي: جبال، جبل، قوهستان، كوهستان و كهستان ـ توجه بوميان را به خود جلب كرده زمينۀ شناخت گياه و خواص رنگي، عطري و خوراكي كلاله آن فراهم آمده و انگيزۀ كشت و پرورش آن ايجاد شده است.
بحث و بررسي دربارۀ نام اوليه زعفران، منشأ گياه، نخستين مواضع كاشت، كهن‌ترين كاربردها و قديم‌ترين مصرف‌كنندگان زعفران بسي دشوار و بغرنج است، چون منابع ايراني عصر مادها و دوره هخامنشيان در حملة اسكندر و ويرانگريهاي مستمر پس از آن از ميان رفته و تنها سنگ‌نگاره‌ها و كتيبه‌هايي بر جاي مانده است. با اين همه مي‌توان براساس مضامين همين سنگ نگاره‌ها و موضوعات مندرج در آثار ارزشمند نويسندگان يونان و روم باستان درباره ايران و نيز معدود منابع پهلوي موجود از عهد ساسانيان، و مخصوصاً متون كهن دوران اسلامي و ديگر شواهد و مستندات به بحث و پژوهش دربارۀ پيشينه زعفران، منشأ، نخستين نواحي كاشت، و مصارف آن در ادوار باستان و بعد از اسلام پرداخت.

متن كامل مقاله «تاريخچه كوتاه زعفران» نوشته دكتر محمدحسن ابريشمي را در فايل پايين بخوانيد.