شبی برای خاندان مولانا

ميراث مكتوب - مراسم شب خاندان مولانا به کوشش مجلۀ بخارا و بنیاد اجتماعی ـ فرهنگی ملت با همکاری بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار، مرکز دایرة المعارف بزرگ اسلامی، گنجینۀ پژوهشی ایرج افشار و بنیاد بین المللی مولانا، روز چهارشنبه 13 آذرماه در ساختمان گسترش زبان فارسی برگزار شد.

این مراسم که به مناسبت هفتصد و چهلمین سال خاموشی مولانا جلال الدین (همزمان با مراسمی در قونیه) برگزار شد، با استقبال جمع کثیری از علاقه مندان مواجه شد.

محمود دولت آبادی، محمد علی موحد، عباس کیارستمی، پری صابری، بهاءالدین خرمشاهی، توفیق سبحانی و اسین چلبی ، بیست و دومین نوادۀ مولانا و قائم مقام بنیاد بین المللی مولانا، از جمله میهمانان و سخنرانان این مراسم بزرگداشت بودند.

در این مراسم پس از خیر مقدمِ علی دهباشی، سردبیر مجلۀ بخارا، محمود دولت آبادی با قرائت غزل «آه چه بی‎رنگ و بی‎نشان که منم/ کی ببینم مرا چنان که منم» مراسم را آغاز کرد و گفت: مولانا برای همۀ ما یک شخصیت منحصر به فرد بود و سخن او برای ما حجت است. بعضی از آدم ها اگر در این جهان نبودند چیزی از جهان کم بود، مولانا و شمس، این دو منش گم و پیدا، اگر نبودند دنیا چیزی کم داشت.

در ادامه دکتر محمد علی موحد، دیگر سخنران این نشست فرهنگی، با تشکر از برگزارکنندگان مراسم و ابراز خشنودی نسبت به برگزاری چنین مراسمی، گفت: جمع شدن یکجا برکت دارد و حرکت فکری ایجاد می کند. برپایی چنین جلساتی در پیشرفت فرهنگی یک جامعه بسیار مهم است. تمام کسانی که در این جمع هستند فرزندان جان و دل مولانا هستند نه آب و گل مولانا.

دکتر موحد در ادامۀ سخنانش همچنین به ارائۀ گزارشی از مولاناپژوهی در ایران با عنوان «موج مولاناپژوهی در ایران معاصر» پرداخت. وی گفت: مولوی پژوهی در ایران 80 سال سابقه دارد. یعنی از سال 1312 که بدیع الزمان فروزانفر مقدمات کتاب «تحقیق در احوال و زندگی مولانا جلال الدین محمد مشهور به مولوی» را به سفارش علی اصغر حکمت، وزیر فرهنگ وقت، فراهم کرد.

این مولوی پژوه ایرانی، دورۀ 80 سالۀ مولوی شناسی را به دو دورۀ 40 ساله تقسیم کرد و افزود: دورۀ اول آثار جلال الدین همایی و بدیع الزمان فروزانفر را در بر می گیرد و دورۀ دوم شامل تلاشی است که نتیجۀ آن برپایی محافل و مجالس مثنوی خوانی در تمام دانشگاه های ایران است که تا پیش از آن نبوده و من از آن به «موج مولاناپژوهی» تعبیر می کنم. گرچه بخشی از کارهایی که در این دوره انجام شده دقیقاً مانند کارهایی است که قبلاً هم انجام می شده است اما بخش دیگر و مهم تر آن کوششی است که پیش تر سابقه ندارد. زرین کوب و سروش را باید جزو سرآغازان نخست گروه دوم دانست که این آتش را گرم کردند.

توفیق سبحانی و نصرالله پورجوادی نیز دیگر پژوهشگران این گروه هستند که هر کدام به ترتیب کارهای گلپینارلی و نیکلسون را ترجمه کردند.

موحد به سه رشته در دورۀ دوم مولاناپژوهی در ایران اشاره کرد و گفت: در این دوره به سه رشته مهم می توان انگشت نهاد: رشتۀ اول شرح کامل مثنوی است که تا این دوران شرح کامل نداشتیم و آن چه در ایران به نام شرح مثنوی معروف بود شرح ابیات دشوار و دشواری های ابیات مثنوی بود و نه شرح کامل ابیات. نخستین کسی که به شرح کامل مثنوی همت گماشت فروزانفر بود که تا دفتر سوم مثنوی بیشتر نتوانست و کار او نیز ناقص ماند. شرح مرحوم شهیدی، استعلامی و زمانی از جمله شروح کاملی هستند که امروزه وجود دارند. گروه دیگر کسانی هستند که از نظرگاه معیارهای جدید انتقاد ادبی در مولانا می‎نگرند، مخصوصاً مولانای قصه‎پرداز. و رشتۀ سوم چاپ و انتشار مقالات شمس، که مهم ترین مأخذ مثنوی است، و مشترکات مثنوی و مقالات شمس که امروزه در تمام دانشگاه های ایران مورد توجه قرار گرفته است. کشف مقالات شمس نقطۀ عطفی است در مولاناپژوهی که در ایران شروع شده و اوج گرفته.
سپس اسین چلبی، قائم مقام بنیاد بین المللی مولانا، که به نمایندگی از خاندان مولانا در این مراسم حضور داشت، نیز دربارۀ پیشنیۀ «مولوی خانه ها» در ترکیه از ابتدا تا به امروز و نیز آموزش ها و فعالیت هایی که در این مراکز به علاقه مندان داده می شود، دقایقی صحبت کرد.

در این برنامه از مولوی پژوهان ایرانی همچون دکتر محمدعلی موحد به دلیل تصحیح مقالات شمس تبریزی، عباس کیارستمی به دلیل تدوین گزیده ای از غزلیات شمس تبریزی، پری صابری به دلیل نمایش «شمس پرنده»، سالار عقیلی به خاطر اجرای مجموعه ای از غزلیات شمس، بهاءالدین خرمشاهی، به خاطر مقالات مولوی پژوهی و توفیق سبحانی به خاطر ترجمه آثار عبدالباقی گولپینارلی، تجلیل شد.

کلیپی از تصانیف ساخته شده بر غزل های مولانا و ترانه خوانی سالار عقیلی از دیگر برنامه های شب خاندان مولانا بود.


گزارش از سهیلا یوسفی

افزودن دیدگاه جدید

Filtered HTML

  • نشانی صفحه‌ها وب و پست الکترونیک بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • تگ‌های HTML مجاز: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز نیستند.
  • نشانی صفحه‌ها وب و پست الکترونیک بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
جهت اطلاع از آخرین اخبار و مطالب ثبت‌نام نمائید