یادداشت هایی دربارۀ برخی از حکایت های مثنوی های عطار

ميراث مكتوب - یادداشت هایی دربارۀ برخی از حکایت های مثنوی های عطار مهران افشاری مقاله ای در جلد بیست و یکم پژوهش های ایران شناسی با نام یادداشت هایی دربارۀ برخی از حکایت های مثنوی های عطار دارد. این مقاله که به استاد شفیعی کدکنی پیشکش شده است و از نام آن پیداست، به پاره ای مطالب دربارۀ بعضی از حکایت های منظومه های عطار پرداخته است که گویا استاد در اثر خود متذکر نشده اند.
نگارنده با پرداختن به حق نان و نمک در آیین عیاری و ذکر مطلبی از دهخدا و نیز منطق الطیر عطار نتیجه گرفته است که: خوردن نان و نمک حقی دو طرفه ایجاد می کرده و سبب پیمان و عهدی می شده که بر اساس آن دهندۀ نان اجازه نداشته است خورندۀ نان را بکشد.
حکایت سنایی در مصیبت نامه نکتۀ دومی است که افشاری بدان اشاره کرده و از مقایسۀ ذکر سنایی در مصیبت نامه عطار با یاد عطار از بهلول و دیوانگانگان در آثارش به این نتیجه رسیده است که: شخصیت سنایی و سخنانش در حکایت یاد شده مانند شخصیت و سخنان بهلول و معشوق طوسی و دیگر عقلای مجانین یا همان دیوانگان در آثار عطار است.
سومین و آخرین مطلب یاد شده در نوشتار مهران افشاری، رند به معنی گدا آیا همان دند است، می باشد که نگارنده آورده است: نکته ای مهم که استاد شفیعی ذکر نکرده اند این است که مؤلف فرهنگ جهانگیری که در سدۀ یازدهم در هند تألیف شده همین مفهوم را د رذیل واژۀ «دند» آورده. شاید به نظر رسد که در مواردی دیگر که عطار واژۀ رند را در معنای گدا به کار برده است، این واژه در اصل دند بوده است. دند واژه ای هندی است به معنای چوبدست و چماق و در فرهنگ و زبان هندی گروهی از گدایان را که وجهۀ مذهبی هم داشته اند و چوبدست با خود حمل می کرده اند، دند می نامیده اند.
افشاری همچنین با آوردن شواهدی از برابری دو واژۀ رند و ناداشت و عیار از کتب فرهنگ لغت و نیز الهی نامۀ عطار نتیجه می گیرد که: با توجه به مترادف بودن رند و ناداشت و عیار، حکایت الهی نامۀ عطار و توضیح فرهنگ های لغت دربارۀ «ناداشت» دلالت بر آن دارد که برخی از عیاران در زمانی تکدی و گدایی نیز می کرده اند و در این راه نیز اعضای خود را می بریده اند و بر تن خود زخم می زده اند.»
متن کامل مقاله در ادامه قابل دیافت است.
تنظیم چکیده از سهیلا یوسفی


افزودن دیدگاه جدید

Filtered HTML

  • نشانی صفحه‌ها وب و پست الکترونیک بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • تگ‌های HTML مجاز: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز نیستند.
  • نشانی صفحه‌ها وب و پست الکترونیک بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.