علم به کجا می رود؟

ميراث مكتوب - در كتاب علم به کجا می رود؟ دربارۀ فلسفه علوم نوشته شده است. در اين مطالعه ماكس پلانك طرحي خلاصه از علم فيزيك در‌ آلمان را ترسيم و خطوط اصلي تكامل گروههاي خاص و انديشه‌هاي گوناگون را مشخص مي‌كند.

مردمی که زندگی خود را وقف بر خدمت علم کرده‎اند فراوان هستند و انواع مختلف دارند. و البته همه آنان تنها به خاطر خود علم نیست که در این راه پا گذاشته‌اند. بسیاری از آنان رو به درون معبد علم آمده‎اند تا فرصتی به دست آرند و هنرمندی خاص خویش را به نظر دیگران برسانند.

نام ماکس پلانک در تاریخ علم فیزیک چه اهمیت ومقامی دارد؟ در پایان قرن ۱۹ نخستین بار امکان آن فراهم آمد که رفتار افراد مولکول و اتم و الکترون را تحت مطالعه قرار دهند. آن قرن چندان طول کشید تا علم بتواند این مطلب را کشف کند که بعضی از نمودها، و بالخاصه تشعشع و گرانش در مقابل هر کوششی برای بیان آن‎ها از طریق مکانیکی محض مقاومت نشان می‎دهند. در همان زمان که فیلسوفان هنوز در این باره بحث میکردند که آیا ممکن است ماشینی ساخته شود که محصول آن افکار نیوتون و احساسات باخ یا الهام میکلانژ بوده باشد.

و در این باره ماکس پلاک استاد دانشگاه برلن، توضیحی موقتی برای بعضی از نمودهای تشعشعی آورد که تا آن زمان گردن به هیچ توضیحی نمی‎نهادند. نه تنها توضیح وی طبعا غیرمکانیکی بود، بلکه امکان نداشت که آن را با رشته‎ی اندیشه مکانیکی ارتباط دهند. و بیش‎تر به همین دلیل بود که نظر وی در معرض نقادی و حمله و حتا استهزا قرار گرفت. ولی بعدها معلوم شد که به صورتی درخشان ثمربخش است، و همین نظر مقدماتی وی بود که بالاخره تکامل یافت و از آن «نظریه کوانتوم» جدید پیدا شد که یکی از مقتدرترین اصول فیزیک جدید است. و نیز با این‎که در آن زمان چندان آشکار نبود این نظریه علامت پایان دوره‏ی مکانیکی و آغاز دوره‎ جدیدی در علم شد.

در بخشي از مقدمه انيشتين در اين كتاب آمده است: «عاليترين وظيفه دانشمند فيزيك اكتشاف كلي‌ترين قوانين اساسي است كه به صورتي منطقي مي‌توان با آنها تصويري از جهان ساخت؛ ولي براي دست يافتن به چنين قوانين اساسي راه منطقي وجود ندارد. تنها راه موجود راه اشراق و علم حضوري است و آن از اين احساس نتيجه مي‌شود كه در ماوراي ظواهر نظمي وجود دارد كه تجربه اين نظم موجود را محسوس‌تر مي‌سازد. آيا كسي حق دارد بگويد كه هر دستگاه (سيستم) فيزيكي امكان‌پذير است و ارزش و صحت آن با دستگاههاي ديگر برابر است، به طور نظري در اين طرز تفكر هيچ امر غيرمنطقي وجود ندارد، ولي تاريخ تكامل علم نشان داده است كه در هر مرحله از پيشرفت، يكي از ساختمانهاي نظري قابل تصور مزيت و رجحان خود را بر ديگران اثبات مي‌كند.»

كتاب علم به کجا می رود؟ نوشته ماکس پلانک ترجمه احمد آرام در ۲۲۹ صفحه به بهاي ۱۰۵۰۰۰ ریال از سوي شركت سهامي انتشار در سال 1392 به چاپ رسيده است.


افزودن دیدگاه جدید

Filtered HTML

  • نشانی صفحه‌ها وب و پست الکترونیک بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • تگ‌های HTML مجاز: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز نیستند.
  • نشانی صفحه‌ها وب و پست الکترونیک بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
جهت اطلاع از آخرین اخبار و مطالب ثبت‌نام نمائید