مرزبان نامه بزرگ (روضة العقول)

ميراث مكتوب - سرزمین های شرقی آسیای صغیر در دوران پادشاهی ساسانیان در قلمرو حکومت این سلسله بود و زبان پارسی از دیرباز در این نواحی رواج داشته است. حتی در سده های اولیۀ اسلامی نیز در میان ساکنین شهرهای این حدود مردمان پارسی زبان بسیار بوده اند، چنانکه ناصرخسرو در سفرنامۀ خود در توصیف اخلاط گوید که مردمان آن به پارسی و تازی و ارمنی سخن می گویند. اما رواج شعر و ادب پارسی در این منطقه با ورود ترکان سلجوقی و تشویق و ترغیبی که آنان، به تقلید از رسوم درباری سامانیان و غزنویان از شاعران و ادیبان می کردند آغاز شد و با حملۀ مغول به خراسان و شهرهای بزرگ مرکزی ایران، و روی آوردن گروههایی از اهل علم و ادب به سوی غرب و پناه جستن آنان در بلاد روم، قوت گرفت و دامنۀ آن چنان گسترش یافت که تا پایان عهد سلاطین عثمانی در سراسر آسیای صغیر زبان فارسی زبان شعر و ادب بود و بسیاری از شاعران و ادیبان و دانشمندان این نواحی به این زبان شعر می سرودند و کتاب می نوشتند.

یکی از مهم ترین آثاری که در اوایل این دوران و در عهد سلاجقه روم در این سرزمین به نثر فارسی نوشته شد کتاب روضة العقول، ساخته و پرداختۀ محمد بن غازی ملطیوی است که ترجمه و تحریری است از مرزبان نامۀ اسپهبد مرزبان بن رستم بن شروین، از ملوک آل باوند طبرستان، که در اواخر سدۀ چهارم یا اوایل سدۀ پنجم هجری آن را تصنیف کرده بود.

محمد بن غازی، چنانکه خود در مقدمۀ روضة العقول آورده است، ترجمه و تحریر این کتاب را در سال 598 به پایان برده و به نام سلیمان شاه بن قلج ارسلان مصدر ساخته است.

از بابی که محمد غازی در مقدمۀ روضة العقول در احوال خود آورده است چنین بر می آید که وی با دگرگون شدن اوضاع در ملطلیه، از سفر به حجاز و عراق بازمی ماند، دشمنان بر او دست می یابند و اموالش را مصارده و خودش را زندانی و سپس به حران تبعید می کنند.

يكي از ويژگي اين اثر اين است كه برخلاف ديگر مجموعه داستان هاي موجود در حوزه نثر، تمام داستان هاي اين كتاب ايراني هستند.

اين كتاب پيش از اين با تصحيح محمد روشن و ابوالقاسم جليل پور (انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسي) و جليل نظري (دانشگاه آزاد اسلامي، مركز انتشارات علمي) به چاپ رسيده و دکتر فتح الله مجتبایی به تازگی این کتاب را تصحیح کرده است.

مرزبان نامۀ بزرگ (روضة العقول) به تصحیح فتح الله مجتبایی و غلامعلی آریا با همکاری فتانه کهوند در 2200 نسخه، 504 صفحه و به بهای 350000 ریال در سال 1393 از سوي انتشارات خوارزمي منتشر شده است.







افزودن دیدگاه جدید

Filtered HTML

  • نشانی صفحه‌ها وب و پست الکترونیک بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • تگ‌های HTML مجاز: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز نیستند.
  • نشانی صفحه‌ها وب و پست الکترونیک بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
جهت اطلاع از آخرین اخبار و مطالب ثبت‌نام نمائید