طبعی تازه از قواعد المرامِ ابن مَیثم بحرانی

ميراث مكتوب - کمال الدین مَیثم بن علی بن مَیثم بحرانی (م اواخر قرن هفتم هجری قمری) از محدّثان و متکلّمان برجستۀ امامیّه در قرن هفتم به­شمار می­آید. حوزۀ فعّالیّت وی نخست در بحرین و بعدها در عراق بوده است. شهرت وی هم به جهت شرح فلسفی ـ عرفانی­اش بر نهج البلاغه است، و هم به سبب تألیف آثار کلامی مهمّی همچون النجاة فی القیامة و قواعد المرام فی علم الکلام.

از میان آثار کلامی وی، آن اثری که بازتاب­دهندۀ اندیشه­های ابن میثم در بیشترینۀ موضوعات و مسائل مختلف کلامی است کتاب ارزشمند قواعد المرام فی علم الکلام است. این کتاب نخستین بار در سال 1332 در هند و در حاشیۀ کتاب المنتخب فخر الدین طُریحی به چاپ رسید، و پس از آن باری دیگر در سال 1398 قمری از سوی کتابخانۀ آیة الله مرعشی نجفی و به تصحیح سیّد احمد حسینی اشکوری منتشر شد. طبع اشکوری تنها بر اساس یک نسخه مورَّخ سال 717 قمری که دست­نوشتی همراه با تحریفات و اغلاط بسیاری بود عرضه گردید؛ و به همین جهت طبعی محقّقانه به­حساب نمی­آمد.


به تازگی واحد تحقیقات عتبۀ مقدّسۀ حسینیّه در کربلا چاپی منقّح­تر از این کتاب را عرضه کرده است که در این نوشتار به معرّفی اجمالی آن می­پردازیم:

طبع جدید قواعد المرام به تصحیح و تحقیق أنمار مَعاد المظفّر در 534 صفحه فراهم آمده است. محقّق در تصحیح خود از پنج نسخه خطّی استفاده کرده است که در مقدّمۀ خود مفصّلاً به توصیف آنها پرداخته است. مقدّمۀ نسبتاً مبسوط مصحّح دربارۀ احوال و آثار ابن میثم بحرانی در جای خود، مغتنم و قابل استفاده است. تخریجات مناسب و گاه مطوّل محقّق بر سودمندی اثر افزوده و مطالعۀ آن را سهل­تر کرده است. همچنین ارائۀ نسخه بدلهای متعدّد در پاورقی می­تواند حاکی از دقّت مصحّح در تصحیح اثر و اهتمام او به مقابلۀ دقیق نسخه­ها باشد. نمایه­های چندگانه­ای هم که در آخر کتاب تدارک دیده شده است استفاده از کتاب را برای خوانندگان آسان­تر نموده است. در یک نگاه اجمالی به نظر می­رسد که أنمار مَعاد المظفّر در ارائۀ ویراستی قابل قبول از این اثر کامیاب بوده است و می­توان از اینکه یکی از تراث کلامی امامیّه به نحوی مطلوب انتشار یافته است خشنود بود.

طبع یادشده از کتاب قواعد المرام در سال 1435 قمری به سفارش واحد تحقیقات عتبۀ مقدّسۀ حسینیّه توسّط مؤسّسه اعلمی در بیروت منتشر شده است. والسلام.

حمید عطایی نظری

منبع: حلقه کاتبان

افزودن دیدگاه جدید

Filtered HTML

  • نشانی صفحه‌ها وب و پست الکترونیک بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • تگ‌های HTML مجاز: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز نیستند.
  • نشانی صفحه‌ها وب و پست الکترونیک بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
جهت اطلاع از آخرین اخبار و مطالب ثبت‌نام نمائید