مقالات دوماهنامه گزارش میراث 58 و 59

سرچشمۀ ایرانی یک مصراع عربی در اشعار حافظ

میراث مکتوب - آنچه در ادامه می خوانید نوشتاری از دکتر وحید سبزیان پور است که در شماره 58 و 59 دوماهنامۀ تخصصی گزارش میراث منتشر شده است.


هرچند کازمودم آخر نبود سودم/ من جرب المجرب حلت به الندامة


حافظ در مصراع دوم می گوید: هرکس آزموده را بیازماید دچار ندامت می شود. ظاهر این قضیه این است که شاعر مضمونی عربی را با هویت مشخص عربی آن، به زبان فارسی و فرهنگ ایرانی منتقل کرده است. اما «صورتی در زیر دارد آنچه در بالاستی». این مضمون در ایران باستان بسیار رایج و شناخته شده بود و از طریق ترجمۀ کتب پهلوی به ادب عربی منتقل شده، لباس عربی پوشیده و با هویتی عربی به زادگاه خود بازگشته است؛ دلیل ما برای این ادعا عبارت است از پندی منسوب به بهمن بن اسفندیار که آن را ثعالبی در دو اثر خود و زمخشری در کتاب ربیع الابرار نقل کرده اند: بهمن بن اسفندیار که آن را ثعالبی در دو اثر خود و زمخشری در کتاب ربیع الابرار نقل کرده اند: بهمن بن اسفندیار «تجریب المجرب تضییع الروزمار» (ثعالبی، اعجاز، ص 54؛ همو، الشکوی، ص 213؛ زمخشری، ربیع، ج 3، ص 454): آزمایش آزموده، تباهی است.


ادامۀ این مقاله نوشتۀ وحید سبزیان پور را که در شمارۀ 58 و 59 گزارش میراث منتشر شده است اینجا بخوانید.

افزودن دیدگاه جدید

Filtered HTML

  • نشانی صفحه‌ها وب و پست الکترونیک بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • تگ‌های HTML مجاز: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز نیستند.
  • نشانی صفحه‌ها وب و پست الکترونیک بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
جهت اطلاع از آخرین اخبار و مطالب ثبت‌نام نمائید