عبدالله کوثری:

لاهوتی بسیار خوب از واژه های عرفانی در ترجمه شرح مثنوی استفاده کرده است

ميراث مكتوب - عبدالله کوثری مترجم، در گفت و گو با مرکز پژوهشی میراث مکتوب دربارۀ ویژگی های ترجمه استاد لاهوتی از شرح مثنوی معنوی گفت: نثر مرحوم لاهوتی در ترجمه هایش بسیار روان بود و به دلیل تسلطی که داشت بسیار خوب و جاافتاده از اصطلاحات مولوی و واژه های عرفانی استفاده کرده است.

چه مدت بود که استاد لاهوتی را می شناختید؟
از سال 1365 که به مشهد آمدم حسن لاهوتی، به خاطر رفتار بسیار گرمی که داشت، یکی از نخستین کسانی بود که با او آشنا شدم. ایشان بسیار انسان سلیم النفس و خوش قلبی بود و در مشهد از استثناعات به شمار می آمد. من و او مدتی در پژوهشگاه علوم انسانی وابسته به آستان قدس همکار و هم اتاق بودیم. بعد از مدتی آن جا را ترک گفتیم و ایشان به طور جدی کار ترجمه را شروع کرد. «شکوه شمس» از خانم آنه ماری شیمل نخستین اثر ترجمۀ او بود که بسیار هم موفق بود و بارها تجدید چاپ شد. پس از این کتاب، حسن به طور پیوسته و پیگیر به دنبال کتبی در زبان انگلیسی بود که دربارۀ مولانا نوشته شده بودند. آخرین کتاب او هم به نام «مولانا، دیروز تا امروز، شرق تا غرب» از فرانکلین لوییس نیز دربارۀ مولانا بود.
حوزۀ تخصص و کار مرحوم لاهوتی بیشتر در چه زمینه هایی بود؟
کارهای مرحوم لاهوتی در محدودۀ ترجمۀ آثاری بود که به ادبیات کلاسیک ما مربوط می شد. آقای لاهوتی به طور انحصاری بر آثار مولوی کار می کرد. او آشنایی و علاقه ای به غرب و ادبیات غرب به معنای خاص نداشت. بیشتر اوقات صحبت میان ما در خصوص عشق او به ادبیات کلاسیک و عرفانی به ویژه مولانا بود.

به عنوان یک مترجم و متخصص در فن ترجمه که سال هاست در این زمینه فعالیت می کنید آثار مرحوم لاهوتی را چگونه ارزیابی می کنید؟
همان طور که می دانید مرحوم لاهوتی به نوعی پسرخوانده جلال الدین آشتیانی بود. سال ها در محضر ایشان تلمذ می کرد و حتماً از حضورش بهره ها برده بود. گرایشات عرفانی هم داشت. نثر او در ترجمه هایش بسیار روان و خوب بود؛ نثری که به درد این گونه کتب می خورد. در کتاب آخرش هم، به خاطر تمرینی که در این زمینه ها داشت، بسیار خوب و جاافتاده از اصطلاحات مولوی و واژه های عرفانی استفاده کرده است. وقتی آثار او را بخوانید ذوق و توان بالای او را در آن خواهید یافت. شرح مثنوی معنوی نیکلسون کار هر کسی نبود و ایشان با دانش و ذوق فراوانی آن را به پایان برد. بسیار خوب کار کرد و بسیار خوب هم شناخته شد. باقی کتاب های ایشان هم این گونه بود.

آثار ترجمه شدۀ ایشان را از نظر علمی در چه سطحی می بینید؟
کتاب هایی که ایشان ترجمه می کرد (به استثنای شرح مثنوی نیکلسون که یک کار کاملاً علمی بود) بیشتر آثاری برای معرفی و شناساندن مولانا و شمس به خارجی ها بود. شاید این کتاب برای من که ایرانی هستم و مولانا را از پیش می شناختم و آثارش را می خواندم چیز جدیدی نداشته باشد، اما برای خارجی ها و افراد ناآشنا با مولوی بسیار سودمند است؛ البته در کار آخر او که برخی محققان غربی به زندگی خاندان مولوی بعد از وفات مولانا پرداخته بودند و نکات جالبی را درآورده بودند برای ما نیز جذابیت های فراوانی دارد. کار نخست شیمل نیز کار بکری بود که در ارتباط رابطۀ مولانا و شمس و چگونگی و چه بودن هویت شمس نوشته شده بود. این کتاب برای من به شخصه بسیار جالب بود که چگونه یک خارجی می تواند این قدر به گوهر عرفان نزدیک شود.

آخرین سخن پیرامونی استاد لاهوتی...
مرحوم لاهوتی واقعاً در کار خود استاد بود. بیش از بیست سال از عمر خود را در راه ترجمه صرف کرد. نوشته های او که به عنوان مقدمه های مترجم در ابتدای آثارش می گذاشت به ویژه برای دانشجویان و کسانی که علاقمند به ورود به دنیای مولانا هستند بسیار ارزشمند است. تخصصی کار کردن این حسن را دارد که فرد به جوانب کار احاطه و اشراف پیدا می کند. خوشبختانه او تخصصی کار می کرد. نثرش روز به روز وارد جهان مولانا می شد. به زبان مولانا به خصوص در مثنوی خو گرفته بود. می توانم بگویم یکی از کسانی بود که در شناساندن مولوی از زبان خارجی ها نقش بسزایی داشت و از بهترین ها بود. خدایش بیامرزد.

گفت و گو از سهیلا یوسفی

افزودن دیدگاه جدید

Filtered HTML

  • نشانی صفحه‌ها وب و پست الکترونیک بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • تگ‌های HTML مجاز: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز نیستند.
  • نشانی صفحه‌ها وب و پست الکترونیک بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
جهت اطلاع از آخرین اخبار و مطالب ثبت‌نام نمائید