آشنایی با اهلی ترشیزی خراسانی

میراث مکتوب - مولانا کمال الدین یوسف بن محمد معروف به اهلی ترشیزی خراسانی، از شاعران شیعه مذهب قرن نهم و سه دهۀ اول قرن دهم هجری قمری است.

اهمیت عمدۀ اهلی ترشیزی به غزلیات اوست که توانسته است با توصیفات جاندار و کلامی روان، روحی تازه در غزل فارسی قرن نهم و دهم هجری بدمد. سرآغاز دیوان اهلی با مناجات نامۀ 89 بیتی بسیار زیبا آغاز شده که در زمان حیات شاعر هم معروف بوده است، این گفتۀ صاحب عرفات که «مناجات او به غایت مشهور و مؤثر افتاده و به طرز خود خوب گفته» بهترین دلیل بر شهره بودن این مناجات نامه است.

اهلی توانسته است در اغلب قوالب شعری همچون غزل، رباعی، مثنوی و قطعه طبع آزمایی کند؛ وی با شاعرانی همچون کاتبی ترشیزی، آهی تزشیزی، هلالی جغتایی و اهلی شیرازی و ... معاصر و گاه ملازم بوده است و شاید بتوان گفت یکی از دلایل گمنامی وی، همنامی و تشابه اسمی او با اهلی شیرازی است.

دیوان حاضر، بر اساس هفت نسخۀ خطی که دو نسخۀ آن در زمان حیات شاعر کتابت شده، تصحیح و منتشر شده است. دیوان حاضر دربردارندۀ 320 غزل، 2 مثنوی، 9 قطعه، 62 رباعی، تعدادی تک بیت و 79 مورد ابیات پراکنده است که در تذکره ها و کتب تاریخ ادبیات به اهلی خراسانی نسبت داده شده است.

نسخۀ اساس به شمارۀ 8338 با تاریخ کتابت 933 در دانشگاه تهران نگهداری می شود و نسخۀ دیگر با شمارۀ 1 / 1384 با تاریخ کتابت 934 ه.ق است که در کتابخانۀ مجلس شورای اسلامی نگهداری می شود. سایر نسخ در کتابخانۀ ملی، کتابخانۀ سپهسالار و کتابخانۀ آستان قدس رضوی نگهداری می شود که از آنها به عنوان نسخه بدل در این تصحیح استفاده شده است.

مروری بر زندگی اهلی خراسانی ترشیزی، معرفی نسخه های دیوان اهلی ترشیزی خراسانی و شیوۀ تصحیح، برخی ویژگیهای نسخه ها و ابیات منسوب به اهلی خراسانی در تذکره ها و کتب تاریخ ادبیات عناوین فهرست های این کتاب است.

این کتاب به بهای 150000 ریال منتشر شده است.

دیوان اهلی ترشیزی خراسانی، مقدمه و تصحیح: مرتضی چرمگی عمرانی، حسین سعدآبادی و محمود صادق تولایی، مشهد، آهنگ قلم، 1393، 264 صفحه، قطع: وزیری.

 

 

افزودن دیدگاه جدید

Filtered HTML

  • نشانی صفحه‌ها وب و پست الکترونیک بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • تگ‌های HTML مجاز: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز نیستند.
  • نشانی صفحه‌ها وب و پست الکترونیک بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
جهت اطلاع از آخرین اخبار و مطالب ثبت‌نام نمائید