سفرنامه مکه

این اثر یکی از آثار با ارزشی است که افزون بر اطلاعات جغرافیایی، شناخت راهها، تجارت و جز اینها، ما را با دیدگاههای مولف دربارۀ بسیاری از مسائل مذهبی آشنا می کند. اطلاعات آن در باره قم، شاه عبدالعظیم و مشهد نیز قابل توجه است.

در میان انبوه سفرنامه های حج از دوره قاجار، سفرنامه کیکاوس میرزا از سال 1253 ق / 1837 یکی از قدیمی ترین هاست که برای نخستین بار به چاپ می رسد. این اثر به تازگی از چاپ درآمده است. این اثر یکی از آثار با ارزشی است که افزون بر اطلاعات جغرافیایی، شناخت راهها، تجارت و جز اینها، ما را با دیدگاههای مولف در باره بسیاری از مسائل مذهبی آشنا می کند. اطلاعات آن در باره قم، شاه عبدالعظیم و مشهد نیز قابل توجه است.

فهرست مطالب کتاب:

عناوین اصلی که عنوان فصل دارد، شش تاست که ضمن عناوین ذیل آمده و‌‌‌ می‌توان ساختار اصلی کتاب را از آنها بدست آورد:

فصل اول در آداب و رسوم عتبات عالیات و نجف اشرف و کاظمین علیهما السلام و سر من رأی و شهر بغداد.

فصل دوم در رسوم و آداب حرکت حاج از کاظمین (ع) الی شام محنت انجام.

فصل سوم در بیان تعمیر قبور مقدّسه حضرت رسول و ائمّه هدا ـ صلوات الله علیهم اجمعین ـ و ثواب زیارت ایشان و آداب زیارت‏های ایشان عموماً و در آن چند مقصد است:

مقصد اوّل: در ثواب زیارت هر یک از ایشان به سندهای صحیح و معتبر.

مقصد دوم: در آداب زیارت هر یک از ائمّه (ع)

مقصد سوم: در فضیلت و کیفیّت زیارت و ذکر بعض از مصایب حضرت رسول (ص) که مشتمل بر چند مقاله است:

مقاله اول: در فضیلت زیارت آن حضرت.

مقاله دوم: در بیان کیفیّت زیارت آن حضرت.

مقاله سوم: در فضیلت مسجد حضرت رسول (ص) و اعمالی که مستحب است که در آن مسجد به عمل آورند

مقاله چهارم: در وداع حضرت رسول (ص)

مقاله چهارم: در بیان فضیلت زیارت آن حضرت در شهرهای دیگر غیر مدینه طیّبه و کیفیّت آن

مقصد چهارم: در بیان ذکر مصیبت و زیارت حضرت فاطمه ـ صلوات الله و سلامه علیها ـ است و شامل دو مکالمه: مکالمه اول: در ذکر مصیبت آن حضرت. مکالمه دوم: در بیان فضیلت و آداب زیارت آن حضرت است.

مقصد پنجم: در کیفیّت فضیلت زیارت و آداب زیارت ائمّه بقیع و ذکر مصیبت حضرت امام حسن صلوات الله علیهم اجمعین است و در آن دو مقدّمه است: مقدّمه اول در ذکر مصیبت حضرت امام حسن (ع) است و مقدّمه دوم در بیان فضیلت زیارت و آداب زیارت ائمه بقیع صلوات الله علیهم اجمعین است.

مقصد ششم در بیان اعمالی که در مدینه مستحبّ است

مقصد هفتم در بیان فضیلت زیارت و ذکر مصیبت امیرالمؤمنین –صلوات الله علیه- و کیفیّت زیارت آن حضرت و در چند امر است:

امر اول: در بیان ذکر مصیبت آن حضرت.

 

امر دوم: در بیان فضیلت زیارت.

امر سوم: در بیان زیارات مطلقه آن حضرت که مقیّد به وقتی از اوقات نیست.

امر چهارم: در بیان زیارت امیرالمؤمنین (ع) که مخصوصند به ایّام متبرّکه و زیارت وداع مطلقه آن بزرگوار.

مقصد هشتم: در بیان فضیلت و اعمال وادی السّلام و نجف اشرف و مساجد کوفه است و در آن چند بیان است:

بیان اول: در فضیلت کوفه، وادی السّلام و نجف اشرف.

بیان دوم.... بیان سوم....

بیان چهارم: در بیان فضیلت و اعمال مسجد صعصعه بن صوحان.

مقصد نهم: در بیان فضیلت و زیارت مطلقه و مختصّه حضرت سیّد الشهدا امام الانس والجن حسین بن علی (ع) است و در آن چند مقام است:

مقام اول: در بیان فضایل آب فرات و اجر زیارت و شرافت تربت و حایر و انواع مختلفه ثواب زیارت آن حضرت است و در آن چند حدیث است:... فصل چهارم: در بیان دستورالعمل و رفتار حجّاج است که به چه قدر استطاعت آن‏هاست. بعد از فهمیدن، چه قسم حرکت کنند، و چه بردارند، در این ضمن چند فقره است که ضبط باید نمود.

فصل پنجم: در قواعد حرکت و سکون حجّاج است به طریق اجمال

فصل ششم: در بیان مناسک حج است.

کیکاووس میرزا فرزند فتحعلی شاه قاجار،  سفرنامه مکه، تصحیح: رسول جعفریان، تهران، علم، 1394.

منبع: کتابخانه تخصصی تاریخ ایران و اسلام

افزودن دیدگاه جدید

Filtered HTML

  • نشانی صفحه‌ها وب و پست الکترونیک بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • تگ‌های HTML مجاز: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز نیستند.
  • نشانی صفحه‌ها وب و پست الکترونیک بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
جهت اطلاع از آخرین اخبار و مطالب ثبت‌نام نمائید