اصطلاحات طبی در دیوان حکیم شفائی اصفهانی

شرف الدين حسن حکيم شفائی اصفهانی،(956-1037ﮬ ) طبيب، عارف و شاعرپراقتدارعهد صفوی است. وی طبيب مخصوص، نديم و شاعر مورد احترام شاه عباس اول بود که به خاطر شوخ طبعی، شيرين سخنی، دانش و مجلس آرايی اش از طرف اين پادشاه به القاب ملک الشعرا و ممتاز ايران مفتخرشد.

وی استاد شاعران عهد خود بويژه صائب تبريزی بوده و درآوردن اصطلاحات طبی بيشتر به خاقانی نظرداشته است: کف به لب آورده مصروعيست پنداری محيط آبنوس اندر برش فاوانيا آساستی شفائی از راه طبابت امرار معاش نمود. ديوان او دربردارنده 12000بيت در قالب 10 قطعه،10ترکيب بند و1ترجيع بند و 47رباعی است ونيز 1060 غزل دراين ميان جلوه می کند. در بيشتر غزلهايش مانند خاقانی رديف آورده است. آنچه اشعارحکيم شفائی را امتياز خاص بخشيده به کار بردن فراوان لغات و اصطلاحات طبی است که بيشتر در قصايد و غزلياتش ديده می شود. ابداع مضمون های گوناگون برگرفته ازتخيّل‌های ظريف و دقيق همراه با صورخيال تازه و غريب در اشعارحکيم شفائی باعث زيبايی و برجستگی شده است. در ميان اصطلاحات طبی موجود درديوان حکيم شفائي55 مورد از ادويه ها و گياهان دارويی و نيز60 مورد از انواع بيماری ها و 35 مورد اصطلاحات متفرقۀ طبی آمده است که هرکدام کاربرد ويژه ای داشته‌اند و با توجه به شغل طبابت حکيم شفائی، وی آشنايی کاملی با اين اصطلاحات داشته است. حکيم شفائی با کاربرد فراوان لغات و اصطلاحات طبی توانسته است که با طرز خاص خود از اين اصطلاحات تصويرهای برجسته و شگفت انگيزی بيافريند .

متن کامل این مقاله نوشتۀ محمدرضا نجاریان و معصومه وطن پرست که در مجلۀ متن شناسی ادب فارسی دورۀ جدید، شمارۀ 1، پیاپی 25 ، بهار 1394 منتشر شده است را اینجا بخوانید.

 
 

افزودن دیدگاه جدید

Filtered HTML

  • نشانی صفحه‌ها وب و پست الکترونیک بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • تگ‌های HTML مجاز: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز نیستند.
  • نشانی صفحه‌ها وب و پست الکترونیک بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.

قابل دانلود نیست این مقاله

با سپاس فراوان. فایل اصلاح شد.

جهت اطلاع از آخرین اخبار و مطالب ثبت‌نام نمائید