خدمت مکتب نگارگری و نقاشی تبریز به دیوان حافظ

میراث مکتوب - اگرچه غزلهای ناب حافظ (علیه الرحمه)  به سبب پیچیدگی های کلامی و موضوعی و همراه بودن با استعارات و اشارات و ایهامات ذهنی و زبانی، قابلیت چندانی برای تصویر سازی ندارند، با وجود این،  همین اشعار دلکش به ویژه آنها که از عنصر خیال و خلاقیت حافظانه  برخوردار هستند، الهام بخش هنرمندان و نگارگران مکتب تبریز برای تبدیل زبان شعر  به زبان تصویر بوده است.

یکی از نمونه های موفق نسخه های مصور دیوان حافظ(علیه الرحمه) نسخه معروف به سام میرزا (ت:922 قمری)پسر شاه اسماعیل و برادر شاه تهماسب صفوی است که در آن، پنج نگاره بسیار زیبا و ارزشمند به خامه سلطان محمد تبریزی،  نقاش و نگارگر بزرگ آذربایجان در عهد صفوی، خلق شده است.

سلطان محمد نقاش تبریزی در این نگاره ها، سرای پیر مغان،عید فطر و جام شراب، بازی چوگان، مجلس وعظ، چهره مغبچگان، پرتو نور ماه بر عارض ساقی سیم ساق،شاهدان شیرین کار ،فرشته رحمت و مضامین حافظانه دیگری را بر مبنای اشعار خواجه شیراز و بر اساس مکتب هنری تبریز، نقاشی کرده است.

در شماره اول مجله فرهنگی و هنری سفینه تبریز-ذیل مدخل حافظ در هنر آذربایجان- که خوشبختانه با استقبال شایان تحسین اهالی فرهنگ و هنر و به ویژه ادبیات و تاریخ مواجه شده، دو مقاله ارزشمند در باب ارتباط مکتب نگارگری و نقاشی تبریز با دیوان حافظ درج شده است.

مقاله اول به قلم هنرمند صاحبنام و بزرگ؛استاد آیدین آغداشلو است که در ضمن آن به بررسی ظرفیت های دیوان حافظ در عرصه نقاشی پرداخته شده و کار هنری سلطان محمد نقاش تبریزی تحلیل گردیده است. مقاله دوم با عنوان  (نگارگری دیوان حافظ بر مبنای مکتب تبریز )؛ یادداشتی  ارزشمند از دکتر محمدحسن سمسار؛ استاد دانشگاه تهران و مدیر بخش هنر و معماری مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی است.

اینک با نثار درود به روان هنرمندان فقید آذربایجان که در راه احیا و تخلید مآثر ملی این سرزمین، کوشش کرده اند، نمونه ای از کار هنری سلطان محمد نقاش تبریزی را تقدیم می کنیم...

محمد طاهری خسروشاهی

سفینه تبریز

افزودن دیدگاه جدید

Filtered HTML

  • نشانی صفحه‌ها وب و پست الکترونیک بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • تگ‌های HTML مجاز: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز نیستند.
  • نشانی صفحه‌ها وب و پست الکترونیک بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.