مقالات دوماهنامۀ گزارش میراث 69 - 68/ 2

آیا فردوسی برای سرودن بیتی در تنور می رفت؟

میراث مکتوب - عطار در مصیبت نامه در ستایش از شعر خود چنین می سراید:

آب هر معنی، چنانم روشن است/ کانچه خواهم، جمله، در دست من است

می نباید شد بحمدالله به زور/ همچو فردوسی ز بیتی در تنور

همچو نوح آبی به زور آید مرا/ زانکه طوفان از تنور آید مرا

از تنورم چون رسد طوفان به زور/ هیچ حاجت نیست رفتن در تنور

همچو فردوسی فقع خواهم گشود/ چون سنایی، بی طمع خواهم گشود

(عطار، 1386: 448 - 449)

بیت دوم مبهم است و این باهام را قزوینی نیز یادآور شده بود (قزوینی، 1388: 6/103). به نوشتۀ زنده یاد محمدامین ریاحی «در تنور رفتن فردوسی برای بیتی اشاره به افسانه ای است که ظاهراً جای دیگر نیامده» (ریاحی؛ 1372: 258). آیدنلو بر اساس یکی از روایات مردمی دربارۀ فردوسی حدس می زند که در داستانی که در نیشابور عصر عطار رایج بوده – و صورت مکتوب آن فعلاً به دست ما نرسیده – فردوسی برای سرودن یا تکمیل بیتی به منظور تأمل بهتر در خلوت، درون تنور رفته است.

متن کامل این مقاله نوشتۀ ابوالفضل خطیبی که در شمارۀ 69 – 68 دوماهنامۀ گزارش میراث (دوماهنامۀ تخصصی اطلاع رسانی در حوزۀ نقد و تصحیح متون، نسخه شناسی و ایران شناسی، دورۀ دوم، سال نهم، شمارۀ اول و دوم، فروردین – تیر 1394) منتشر شده است اینجا بخوانید.

افزودن دیدگاه جدید

Filtered HTML

  • نشانی صفحه‌ها وب و پست الکترونیک بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • تگ‌های HTML مجاز: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز نیستند.
  • نشانی صفحه‌ها وب و پست الکترونیک بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.