دکتر سید محمد دبیرسیاقی

کَنج (کَنگ) نه کُنج یا گُنج

دکتر سید محمد دبیرسیاقی
میراث مکتوب- در شماره مسلسل 46 نامه فرهنگستان زبان و ادب فارسی، استاد ارجمند جناب آقای دکتر فتح الله مجتبایی از مؤلفان بنام دائرة المعارف بزرگ اسلامی و از اعضاء عالی مقام فرهنگستان زبان و ادب فارسی مقاله ای با عنوان « کُنج یا گُنج» درباره بیت آغازین داستان رستم و سهراب شاهنامه:
اگر تندبادی برآید ز کنج
به خاک افکند نارسیده ترنج
مرقوم فرموده اند که هم ردّی بجا بر نظر استاد مرحوم ماهیار نوابی ( بی ذکر مقام علمی ایشان) بود و هم ردّی بر نظر این کمترین بنده آستان ادب و فرهنگ، بی آن که نظیر ابرازی این حقیر را ابتدا نقل و سپس منطقی و بجا رد فرمایند، در حقیقت نابجا.
این جانب، بیت مورد اشاره را به صورت:
اگر تندبادی بر آید، ز کَنج
به خاک افکند نارسیده تُرَنج
طی دو مقاله در مجله یغما نقل کرده و افزوده بودم که «کَنج» به فتح حرف اول که صورت دیگر آن کَنگ است ، با توجه به لغت و کنگ نبات ، که مرادِف شاخه نبات باشد و ضبط فرهنگ هاست، دارای معنای شاخه دانسته و نتیجه گرفته بودم که کلمه کَنج در شاهد مورد بحث معنی شاخه دارد، لذا برگردان بیت شاهنامه به نثر چنین می شود: اگر تندبادی بوزد و از کَنج (از شاخه درخت) تُرَنج کال و نارسی را جدا کند و به زمین بیفکند، آیا آن باد تند وزیده را ستمکار باید خواند یا دادگر باید دانست؟ و آیا خردمندش باید نامید یا بیخردش باید گفت؟
استاد ارجمند دو مقاله مورد اشاره بنده را در مجله یغما دیده اند، اما ظاهراً به دلایل و توضیحات مندرج در آنها توجهی نفرموده اند و به ردّی با کوتاه کلماتی بسنده کرده و به مسائل دیگر پرداخته اند.

افزودن دیدگاه جدید

Filtered HTML

  • نشانی صفحه‌ها وب و پست الکترونیک بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • تگ‌های HTML مجاز: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز نیستند.
  • نشانی صفحه‌ها وب و پست الکترونیک بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
جهت اطلاع از آخرین اخبار و مطالب ثبت‌نام نمائید