نور در حکمت سهروردی

میراث مکتوب- آدمی درپی تجربه‌ی نخستین امکانش در زندگی، در قامت موجودی پیچیده و شگفت‌انگیز ظاهر می‌شود که همواره با پرسش‌های بنیادینی نظیر چیستی منشا پیدایش «من»، سرانجام و معنای زندگی در حیطه‌ی فهم عرفی روبه‌رو بوده است. اما این پرسش‌ها از جمله پرسش‌هایی است که در حوزه‌ی فلسفه و مسائل متافیزیکی نیز مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. اگر بپذیریم که پیدایش مسائل فلسفی و متافیزیکی از‌‌ همان لحظه‌ای که انسان پا به عرصه‌ی هستی و تجربه‌ی آگاهی گذاشته کلید خورده است در آن صورت تفکر فلسفی و متافیزیکی را باید یکی از ویژگی‌های انسان دانست که زندگی‌اش بدون تجربه‌ی چنین تفکری محقق نخواهد شد. پس قدیم بودن ماهیت تفکر فلسفی و متافیزیکی به‌‌ همان اندازه خواهد بود که انسان قدیم است. سهروردی با آشکار ساختن این حکم که انسان در حد ذات و ماهیت خود، موجودی عاقل شناخته می‌شود و این مساله ربطی به تنگناهای زمان و مکان و نژادی ندارد، از معدود فیلسوفانی بود که خط بطلانی بر اداعای‌نژاد پرستانه‌ی ماهیت تفکر کشید. به زعم سهروردی شناخت و معرفت از درون آغاز می‌شود و نور آگاهی در مشرق وجود که همانا باطن انسان است ظهور می‌کند.
مبحث نور در فلسفه‌ی اشراق از مهم‌ترین مسائل فلسفی است که دیدگاه سهروردی را در ساختار نوین فلسفه اشراقی انعکاس می‌دهد. حکمت و فلسفه‌ی سهرودی که بر اساس کشف و شهود بنا شده است هستی، معرفت و سعادت انسان، مقام معنوی نبی و امام را بر اساس نور تفسیر و بررسی کرده است. از این رو در نطر وی آدمی با انوار و اشراق نفس به حقیقت وصل شده و آن را شهود می‌کند. لذا حکمت اشراقی سهروردی جمع و حد فاصل میان اندیشه‌ی خیر اعلای افلاتون و صدور و فیض نوافلاتونیان و میراث ایران پیش از اسلام و تفسیر آیات و روایات اسلامی است. تمام معارف مذکور با معنا و مفهوم نور در فلسفه سهروردی مطابقت و هم سویی دارد.
«نور در حکمت سهروردی» کتاب مستقلی درباره‌ی چیستی نور و مقام آن در نظریه‌پردازی حکمت الاشراق است که سرکار خانم نور بخش این کتاب را در ۹ فصل نگاشته است. نگارنده در فصل نخست به زندگی و آثار سهروردی «از سهرورد تا حلب» پرداخته و در فصل دوم «نور در حکمت سهرودی» را بررسی کرده است. در فصل سوم با تحلیل «نورالانوار» به سراغ فصل چهارم و «مبانی جهان‌شناسی اشراقی» یعنی صدور و فیض رفته است. در فصل پنجم «فعل نورالانوار و انوار قاهر» را بررسی کرده تا در فصل ششم به «برزخ‌ها» بپردازد. در فصل هفتم با بررسی «نفس ناطقه» به سراغ فصل بعدی و مساله «معاد» رفته و سرانجام در فصل آخر به مساله «نبوت و امامت» در حکمت سهرودی پرداخته است.
نور در حکمت سهروردی؛ نویسنده: سیما سادات نوربخش؛ چاپ اول ۱۳۹۱ / نشر هرمس/ قیمت: ۶۰۰۰ تومان

منبع: پایگاه اطلاع رسانی مؤسسه شهر کتاب

افزودن دیدگاه جدید

Filtered HTML

  • نشانی صفحه‌ها وب و پست الکترونیک بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • تگ‌های HTML مجاز: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز نیستند.
  • نشانی صفحه‌ها وب و پست الکترونیک بصورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.