نخستین تصحیح چاپی دیوان حافظ

میراث مکتوب - در میان تصحیحات متقدم دیوان حافظ، تصحیحی از «میرزا ابوطالب اصفهانی تبریزی لکنهوی» و «ریچارد جانسن انگلیسی» وجود دارد که می ‌توان آن را از حیث قدم زمانی نخستین تصحیح انتقادی دیوان حافظ بر مبنای دوازده نسخه در دسترس مصحّح برشمرد.

این تصحیح از دیوان که در 1791 م (1169ش / 1206ق) منتشر شده، در میان محققان کمتر شناخته شده و درباره آن فقط اشارات و توضیحاتی بسیار مختصر از چند پژوهشگر آمده و به علت یافت نشدن نسخه ای از ان درباره محتوا و مندرجات آن اظهار نظر نشده است.

با یاری بخت و همراهی دوست پژوهشگر آقای غلامرضا باطنی، نسخه ای از تصحیح میرزا ابوطالب خان در کتابخانۀ دانشگاه کارولینای شمالی آمریکا یافت شد. در مقالۀ حاضر، بر آنیم که ویژگی های مهم تصحیح میرزا ابوطالب خان اصفهان تبریزی را بررسی کنیم و این نخستین تصحیح دیوان حافظ را به اهل تحقیق و حافظ پژوهان بیشتر بشناسانیم.

متن کامل این مقاله نگاشتۀ یحیی نورالدین اقدم و فاطمه کوپا را که در شمارۀ جدید نامۀ فرهنگستان منتشر شده است اینجا بخوانید.