پژوهش دربارۀ آثار ثبت‌شده در فهرست حافظه جهانی

میراث مکتوب- یکصد و بیست و هفتمین جلسۀ کمیتۀ ملی حافظۀ جهانی با حضور اعضای آن در کاخ موزۀ گلستان برگزار شد.

 

در این جلسه که با محوریت سه اثر ثبت شده در فهرست بین‌المللی برنامۀ حافظۀ جهانی (شاهنامۀ بایسنقری، پنج گنجۀ (خمسه) نظامی و جامع التواریخ) که در کاخ گلستان نگهداری می‌شود، برگزار شد اعضای کمیتۀ ملی حافظۀ جهانی از این سه اثر بازدید کردند تا از نزدیک با روند حفاظت و در دسترس قراردادن آنها برای بازدید عموم مطلع شوند.

بنابراین گزارش، از سال 1384 که کمیتۀ ملی حافظۀ جهانی در ایران شکل گرفته است تا کنون، این کمیته بیش از 70 اثر در فهرست‌های سه‌گانه (ملی، منطقه‌ای و جهانی) برنامه حافظۀ جهانی به ثبت رسانده است که از این میان 11 اثر در بخش بین‌المللی به ثبت رسیده است.

طبق دستورالعمل مصوب برنامه حافظۀ جهانی، این کمیته بازدیدهایی دوره‌ای از آثار ثبت شده، با هدف پایش وضعیت نگهداری آثار و حفاظت از آنها، انجام می‌دهد. همچنین کمیتۀ ملی حافظۀ جهانی، به منظور پایش آثار با مراکز محل نگهداری آثار از جمله کاخ گلستان، مدرسه مطهری، موزه ملی و ...، در تعامل دائم است.

یکی از برنامه‌های آتی این کمیته در راستای معرفی بیشتر آثار ثبت جهانی شده در این برنامه، ایجاد تعامل با دانشگاه‌‌ها و پژوهشگران برای انجام پژوهش درباره این آثار است.

براین اساس در این جلسه تصمیم گرفته شد تا تشکیل کارگروه حفاظت و نگهداری آثار ثبت شده سرعت بیشتری پیدا کند. این کارگروه موظف خواهد بود تا دستورالعمل حفاظت از آثار را تدوین کرده و در اختیار مراکز نگهداری آثار ثبت شده جهانی قرار دهد.

بنا بر این گزارش، کمیتۀ ملی حافظۀ جهانی از سال 1384 به عنوان زیرشاخه‌ای از کمیسیون ملی یونسکو تشکیل شده است و هدف آن اجرای اهداف برنامه حافظه جهانی The Memory of the World یونسکو است که در سال 1992، مبتنی بر شناسایی، آگاه سازی و دسترس پذیر کردن میراث مستند کشورها شکل گرفته است.

این کمیته متشکل از 8 عضو حقوقی (سازمان اسناد و کتابخانه ملی، دانشگاه تهران، وزارتامور خارجه، کتابخانه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، سازمان میراث فرهنگی- صنایع دستی و گردشگری، کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی، کمیسیون ملی یونسکو، کتابخانه و موزه آستان قدس رضوی، سازمان صداو سیمای ج.ا.ایران) و 9 عضو حقیقی از میان متخصصان حوزه میراث مستند است و در حال حاضر ریاست آن با اشرف بروجردی - رییس سازمان اسناد و کتابخانه ملی است.

کمیته ملی حافظه جهانی طبق روال در طول سال، هر ماه یک جلسه تخصصی با حضور تمامی اعضاء دارد که البته در شرایط اضطراری نیز جلساتی با هماهنگی اعضا برگزار میشود که این نشست‌ها در محل سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران است.

در ذیل این کمیته چهار گروه کارشناسی «ارزیابی آثار برای ثبت»،‌ »آموزش»، «حفاظت و پایش»، «معرفی و دسترسی» نیز فعالیت می‌کند.