انتشار «مترجم» همراه با گفت‌وگویی با سردبیر «آینۀ میراث»

میراث مکتوب- شصت و هشتمین شمارۀ فصلنامۀ علمی و فرهنگی «مترجم» با سردبیری و مدیرمسئولی علی خزاعی‌فر منتشر شد. در این شماره از فصلنامۀ «مترجم» گفت‌وگویی با دکتر مجد‌الدین کیوانی، مترجم و استاد زبان‌شناسی کاربردی و سردبیر فصلنامۀ «آینه میراث» منتشر شده و در اختیار علاقه‌مندان قرار گرفته است.

خزاعی‌فر در مقاله‌ای با عنوان «آنچه مترجمان ادبی را از یکدیگر متمایز می‌کند» به بررسی و توضیح تأثیر ترجمه‌های مختلف از متنی واحد بر خوانندگان پرداخته است. در بخشی از مقالۀ وی می‌خوانیم: «در نظام ادبی و اجتماعی ایران نه مترجمان ادبی جایگاهی نازل دارند، نه ترجمه‌های ادبی بی‌اعتبارند و نه کسی به ترجمۀ ادبی به چشم کاری درجه دو نگاه می‌کند. در نتیجه هیچ‌گاه نیازی احساس نشده که کسی از اعتبار ترجمۀ ادبی به مثابۀ کاری مستلزم خلاقیت و بدعت زبانی در قیاس با تألیف ادبی دفاع کند و نشان بدهد چگونه ترجمۀ ادبی نیازمند توانایی زبانی گسترده و مداخلۀ خلاقانۀ مترجم در متن اصلی برای بازآفرینی آن است».

سردبیر فصلنامۀ «مترجم»، در ادامۀ مقالۀ خود  به سه شیوۀ تحلیل فرایند ترجمۀ ادبی پرداخته و به این نکته اشاره می‌کند که هر مترجم یک عادت‌وارۀ اجتماعی دارد و یک عادت‌وارۀ حرفه‌ای. عادت‌وارۀ اجتماعی مترجم متأثر از فضایی است که مترجم در آن متولد شده و رشد یافته است. به اعتقاد خزاعی‌فر عادت‌وارۀ اجتماعی فرد کاملاً متمایز از عادت‌وارۀ حرفه‌ای او نیست، بلکه گاه ممکن است بر عادت‌وارۀ حرفه‌ای او اثر بگذارد.

گفت‌و‌گو با دکتر مجدالدین کیوانی، مترجم،عضو شورای علمی دایرة المعارف بزرگ اسلامی و سردبیر فصلنامۀ «آینه میراث» از جمله مطالب گنجانده شده در بخش «نظریۀ ترجمه» است.

در این گفت‌گو که از سوی سردبیر فصلنامۀ «مترجم» انجام شده است، به جنبه‌هایی از زندگی خصوصی و علمی دکتر کیوانی پرداخته شده است.

کیوانی در بخشی از این گفت‌و‌گو به پرسش‌ها دربارۀ اصول نظری ترجمه، فرق میان تألیف و ترجمه و چیستی ترجمه نمایی پرداخته است. به اعتقاد این مترجم پیشکوست در نظریه‌های ترجمه عموماً اهداف و روش‌های آرمان‌گرایانه مطرح می‌شود. بیشتر نظریه‌پردازان معمولاً به عالی‌ترین و ایدآل‌ها می‌اندیشند.

سردبیر فصلنامۀ «آینه میراث» در ادامۀ گفت‌وگو ضمن بیان این مطلب که در معنایی وسیع‌تر، ترجمه هم تألیف است، منتها نوعش فرق دارد، اذعان می‌دارد که  ترجمه در یک معنا، خود یک «ژانر» است، منتها این ژانر تا آنجا پذیرفتنی است که به نظر خوانندگان آن متفاوت بنماید ولی به ذائقۀ آنان ناخوش نیاید.

جدیدترین شمارۀ فصلنامۀ مترجم شامل 6 بخش است. «نظریۀ ترجمه»، «نقد ترجمه»، «ویرایش و آموزش ترجمه»، «ترجمه و مترجم ادبی» در کنار «ادبیات جهان و ترجمه» و «تاریخ ترجمه» بخش‌های خواندنی این فصلنامه است.

خوانندگان در ادامۀ مطالب این فصلنامه یادداشتی از عبدالحسین آذرنگ با عنوان «پرویز داریوش: مترجم ادبی از انگلیسی به فارسی» را از نظر می‌گذرانند. از دیگر مطالب بخش «نقد ترجمه» می‌توان به یادداشت‌هایی از کامیار عابدی، هدایت علوی‌تبار و مصطفی حسینی اشاره کرد.

در بخش «ویرایش و آموزش ترجمه» مطالبی از سایه اقتصادی‌نیا، سمیه دل‌زنده‌رودی، حسن هاشمی میناباد و زهرا سالاری در اختیار خوانندگان قرار گرفته است.

علاقه‌مندان حوزۀ ادبیات و ترجمه در ادامۀ مطالعۀ این نشریه یادداشت‌های گوناگونی در بخش‌های دیگر این فصلنامه را از نظر می‌گذرانند.

شصت‌وهشتمین شماره از فصلنامه «مترجم» با تصویری از دکتر مجدالدین کیوانی بر روی جلد با مدیرمسئولی علی خزاعی‌فر منتشر شده است.