استخراج برابرنهاده‌های گویشی واژه‌های قرآنی در تفسیر کتاب الله

شرح موضوع:
تفسیر کتاب الله تفسیری است بر قرآن کریم از ابوالفضل عباس بن شهردویر دیلمی که از علمای زیدی قرن هفتم در شمال ایران بوده است. اصل این تفسیر به زبان عربی است اما در لابلای تفسیر توضیحاتی به گویش محلی شمال ایران که مربوط به گیلان شرقی و مازندران غربی است درج شده است. این توضیحات که غالباً در ترجمة آیات قرآن هستند، حاوی برابرنهاده‌های گویشی شایان توجهی برای واژگان و لغات قرآنی‌اند که از نظر زبان‌شناسی تاریخی و معناشناسی واژگان گویشی و فراهم آوردن فرهنگی جامع از این واژگان گویشی است در خور اهمیت بسیارند. 

روش کلی پژوهش:
برای این طرح پژوهشی کل عبارات و ترجمه‌های گویشی تفسیر کتاب الله از چاپ نسخه‌برگردان آن استخراج می‌شود. سپس کل واژگان قرآنی بر اساس ریشة لغات و یا بر اساس هر سوره (همانند فرهنگنامه‌های کهن قرآنی) مرتب می‌شود و برابرنهاده‌های گویشی (با ذکر شمارة صفحه و سطر) در مقابل واژة قرآنی مربوط آورده می‌شود.

اهمّ منابع:
- تفسیر کتاب الله، ابوالفضل بن شهردویر دیلمی، نسخه برگردان به قطع اصل از روی نسخه‌های خطی شمارة 12278 (المجلّده الاولی) و 17982 (المجلّده الاخری) کتابخانة مجلس شورای اسلامی، با مقدمة سید محمد عمادی حائری، تهران، 1388 ش؛ 2 ج.
- متون طبری، حبیب برجیان، آینة میراث، ضمیمة شمارة 19، 1388 ش.