در بخش نخست این یادداشت گفته شد که برغم حمایتهای دولتی - صد البته - حامی و دستگیر اصلی نشر متون کهن، خود مردم، مخاطبان و علاقه مندان این آثار هستند و با این وجود، معلوم نیست علت این که در کشور 75 میلیونی هنوز شمارگان بعضی از این گونه کتابهای تخصصی، پس از 50 سال، بین 500 تا 2000 نسخه است، چیست؟ و از همۀ علاقه مندان به میراث مکتوب یاری خواستیم که بفرمایند چه کنیم که طالب این آثار، به محض شنیدن خبر چاپ کتابی که در حوزۀ علایق و تخصص و مطالعه شان است، مشتاق و طالب دریافت آن باشند؟ با این وصف، به ذکر چند نکته از جمله نقد و اطلاع رسانی، مشارکت مردمی و خرید تلفنی و اینترنتی پرداخته شد و اما چند نکته دیگر....
1. تبادل با مراکز
نکته دیگر این که میراث مکتوب علاوه بر اطلاع رسانی تازه های میراث مکتوب برای همه مشترکان و علاقه مندان، تعدادی از کتابها و منشورات و نشریات را به برخی کتابخانه های بزرگ کشور اهدا کرده و خدا را شاکرم که تقریباً تمام آثار این مرکز از سال 73 تاکنون به کتابخانه های ملی، مرکزی دانشگاه تهران، مجلس، ملک، آستان قدس رضوی، مرعشی نجفی، دایرةالمعارف بزرگ اسلامی، بنیاد دایرة المعارف اسلامی و ....اهدا شده و حتی به صورت مبادله با بسیاری از مراکز علمی داخل و برخی مؤسسات علمی خارج کشور مثل مؤسسه میراث اسلامی الفرقان در لندن، ایرسیکا در ترکیه و مؤسسۀ مطالعات اسماعیلیه در لندن و....همکاری داشته ایم. بعضی از استادان و شخصیتهای علمی داخل و خارج نیز هر یک به تناسب علائق و تخصصشان و حضور و ارتباط و همکاری علمیشان با مرکز، از برخی آثار که مورد نیاز و مراجعه شان بوده، دریافت نموده و عده ای هم با ارسال مقاله و مطالب پژوهشی خود، ما را نواخته و دستمریزاد گفته اند.
2. همکاری و همراهی میراث دوستان
به رغم مشکلات و نارساییهای امور پستی، سعی برآن بوده که ایصال به مقصود و طالبان آثار انجام بشود، گرچه همواره به هر طریقی که شده، گفته ایم و به این حدیث نبوی استناد جسته ایم که " زکاة العلم نشره". خواسته ایم هم این آثار را در سر کلاسهای خود ذکرخیری کنند تا بلکه دانشجویی به خیل علاقه مندان میراث اضافه شود و هم انتظارمان این بوده که استادان عزیز با ارسال یادداشتهای علمی و مقالات مرتبط با حوزۀ میراث، ما را تشویق کنند و دوستان و همکاران احساس کنند که زحماتشان دیده می شود و اهالی علم راحت از کنار تلاشهای خالصانۀ آنها نمی گذرند.
3. اشتراک نشریات، پشتوانۀ معنوی ماست
دوست خوش مشرب ما، حضرت استاد جناب کیانفر از اهالی ابهر، که هم از مشاهیرمصصحین آثار تاریخی معاصر و هم سردبیر سابق آینه میراث بوده است، گاه به ادنی مناسبتی در پاسخ خواسته ای یا تقاضای نشریه ای، چنین مزاح می فرمودند: " دادی چه می خواهی بجیری"! اخیراً به یاد او و این شوخی ملیح او که افتادم، برآن شدم در این وبگاه که – حرسه الله من جمیع الویروسات و الچشم زخمات - چند خطی هم در باب موضوع اهداء و اشتراک آثار، خاطرعاطرعلاقه مندان این قلم را تصدیع دهم، باشد که مؤثر افتد، هرچند که به قول حضرت لسان الغیب: " در بند آن مباش که نشنید یا شنید ".
خدای بزرگ توفیقمان داد نخست، آینه میراث و سپس گزارش میراث را راه اندازی کردیم. اولی را برای چاپ تحقیقات و پژوهشهای دوستداران مستعد و دیگری را برای اطلاع رسانی اخبار و تحقیقات علاقه مندان به میراث در داخل و خارج. در آغاز هر دو نشریه را برای کثیری از علاقه مندان می فرستادیم، چه آنان که مقاله می فرستادند و باب تبادل علمی با میراث می گشودند، چه آنان که حتی وصول نشریات را - که با هزار خون دل تهیه می شد و می شود- اعلام نمی کردند. بی شک بقا و دوام یک کار اصیل و حرکت پایدار و یک مؤسسۀ استوار، به گوشۀ چشم اهل نظر و آثار ماندگار اهل علم و خرد و مساعدت و معاضدت فکری و علمی آنان است. ناموس و قاموس طبیعت به داد و ستد است. سنایی می گوید:
با خردمند ساز داد و ستد که قوی تر شود خرد ز خرد
نظامی تعبیری زیبا تر دارد:
خانۀ داد و ستد است این جهان کاین بدهد حالی و بستاند آن
حال که میراث مکتوب را هفته ای یک اثر از گردونۀ چاپ خارج می شود و روز به روز خانوادۀ میراث مکتوب در داخل و خارج بیشتر و بزرگتر می گردد، خوب است که دوستداران این آثار با داد و ستد از طریق اشتراک، به گفته سنایی به تقویت "خرد" جمعی بکوشند و به قول فردوسی حکیم که فرموده اند:
گهر بی هنر زار و خوار است و سست به فرهنگ باشد روان تندرست
گوهر فرهنگ را زنده و شاداب سازیم و دست میراثبانان را به یاری بگیریم. بنابراین بهترین راه مساعدت و همراهی و همدلی همۀ علاقه مندان به آثار میراث مکتوب و تمام کسانی که برای نشریات آینه و گزارش میراث مطلب و مقاله می فرستند، این است که از طریق اینترنت، تلفن، نامه و.... نشریات را سالانه مشترک شوند، هرچند پرداخت وجه الاشتراک، شاید 1% هزینه های تولید نشریات را هم تأمین نکند، اما هدف میراث را در رساندن نشریه به مخاطب واقعی برآورده می سازد، اما نفس اشتراک اهداف دیگری را هم تأمین می کند، از آن جمله است:
- میراث دوستان از این راه شمارگان نشریه را بالا می برند.
- از این طریق راه ارتباط خود را با مرکز گسترش می دهند.
- کسی که مشترک می شود و وجهی پرداخت می کند، علاقه مند واقعی محسوب می شود.
- با این کار به اهمیت و ضرورت احیای میراث مکتوب تأکید می شود. |